رونالد ريگان هنرپيشه‌ای که بعدها فرماندار بزرگ‌ترين ايالت آمريکا‌ -کاليفرنيا- و پس از آن 8 سال رييس‌جمهور آمريکا شد، سرانجام یکشنبه گذشته در لس آنجلس درگذشت.
رونالد ريگان در سال 1911 ميلادی در شهر کوچکی در ايالت ايلينوی به دنيا آمد، او که فرزند يک کفاش الکلی بود، در سال 1937 وارد دنيای سينما شد و در پنجاه و سه فيلم هاليوود بازی کرد و سپس وارد دنيای سياست شد. او که دارای مدرک اقتصاد بود در دوران هنرپيشگی خود، رئيس سنديکای هنرپيشه‌های هاليوود بود و در جهت احقاق حقوق هنرپيشه‌ها فعاليت می‌کرد. ريگان در آن زمان عضو حزب دموکرات بود و چهره‌ای ليبرال داشت، اما با پايان جنگ جهانی دوم و نفوذ عوامل چپگرا که در هاليوود باعث چند اعتصاب فلج‌کننده کارگری شدند، ريگان به مبارزه با کمونيسم برخاست و پس از آن به حزب محافظه کار جمهوري‌خواه پيوست.

ريگان در اولين پست مهم سياسی خود، فرمانداری ايالت استراتژيک کاليفرنيا را بر عهده گرفت و باعث ايجاد تحولی بزرگ در نظام تامين اجتماعی اين ايالت شد و کسری بودجه بزرگ اين ايالت را به مازاد بزرگی تبديل کرد و نشان داد که مديری شايسته است. او سياه‌پوستان را به مقام‌های بلند پايه ايالتی منصوب کرد ولی در عين حال با دانشجويانی که عقايد چپی داشتند، به مقابله پرداخت.

ريگان دو بار در سال‌های 1968 و 1976 سعی کرد که نامزد جمهوری‌خواهان در انتخابات رياست‌جمهوری آمريکا شود، اما بار اول مغلوب ريچارد نيکسون شد و بار دوم از جرالد فورد شکست خورد. اما وی نهايتا موفق شد نامزد حزب جمهوری‌خواه در انتخابات رياست‌جمهوری سال 1980 آمريکا شود و به لطف بحران گروگان‌گيری سفارت آمريکا در تهران توانست جيمی کارتر دموکرات را شکست دهد به عنوان چهلمين رئيس‌جمهور آمريکا و همچنين مسن‌ترين شخصی که اين پست را در طول تاريخ بر عهده گرفته است، سوگند ياد کند و 8 سال شخص اول ايالات متحده شود. به اعتقاد اکثر کارشناسان اين اولين باری بود که يک بحران خارجی بر سياست داخلی آمريکا و انتخابات رياست‌جمهوری اين کشور تاثير مستقيم داشت. جالب‌تر آنکه هنگامی که ريگان در کاخ سفيد مراسم تحليف رياست‌جمهوری را برگزار می‌کرد، کارتر در آلمان مشغول تدارک استقبال از گروگان های تازه آزاد شده بود و برای آنها سخنرانی می‌کرد.

(از چپ به راست: ريچارد نيکسون، جرالد فورد، جيمی کارتر، رونالد ريگان و جرج بوش پدر)

ريگان 2 ماه بعد از انتخابش به عنوان رئيس‌جمهور، هدف گلوله فردی قرار گرفت که مشکلات روانی داشت و بعدها هم بخشوده شد.

ريگان را می‌توان فرشته نجات آمريکايی‌ها دانست که از جنگ ويرانگر ويتنام سرخورده شده بودند و مشکلات بزرگ اقتصادی داشتند. او همچنين توانست بودجه عظيمی را به امور دفاعی اختصاص دهد. وی به کمک برنامه جنگ ستارگان خود توانست گورباچف، رهبر واقع‌گرای شوروی ورشکسته را برای مذاکره بر سر خلع سلاح اتمی به پای ميز مذاکره بکشاند. اين مذاکرات سرانجام به امضای پيمان از بين بردن موشک‌های دوربرد و ميان‌برد در مسکو انجاميد.

ريگان يکی از بزرگ‌ترين دشمنان کمونيسم محسوب می‌شد و شوروی را " امپراتوری شيطان" می‌دانست. او اعتقاد داشت که کمونيسم بزرگترين دشمن بشريت است.

(رونالد ريگان و ميخائيل گورباچف در دسامبر 1987)

در عين حال او اشتباهاتی هم در دوران رياست جمهوری خود داشت، رسوايی "ايران گيت" يا "ايران کنترا" که طی آن آمريکا به طور غيرقانونی به ايران اسلحه می‌فروخت و در آمد آن را خرج شورشيان نيکاراگوئه می‌کرد، می‌توانست هر کسی را که جز او که شخصيتی " کاريزماتيک" داشت، مجبور به خداحافظی از کاخ سفيد کند.

ريگان در سال 1994 طی نامه‌ای به مردم آمريکا اعلام کرد که از بيماری آلزايمر رنج می برد و رسما با هموطنانش خداحافظی کرد.

مقامات غربی، از جمله يوهانس راو، رئيس‌جمهور سابق آلمان، گرهارد شرودر صدراعظم اين کشور، تونی بلر نخست‌وزير انگلستان، ژاک شيراک رئيس‌جمهور فرانسه و پاپ ژان پل دوم از او به نيکی ياد کردند، در حالی که رهبران کشورهای عربی پس از مرگ وی سکوت اختيار کردند.

ما ايرانی‌ها او را به خوبی به ياد داريم، زمانی که در بحبوحه جنگ با عراق، شعار می داديم: خليج فارس ايران، محل دفن ريگان...

منابع : BBC, AP, Reuters