با توجه به درخواست برخی از خوانندگان عزیز در مورد تخصصی تر شدن صفحه اينترنت و از آنجا که بسياری از خوانندگان نيز بر باقی ماندن صفحه اينترنت بر همين منوال اصرار داشتند , تصمیم گرفتم صفحه اينترنت را به دو بخش مجزا تقسيم کنم.
بخش اول کمی تخصصی تر است و خواندنش به کسانی که پيش زمينه ای در علم اينترنت و کامپيوتر دارند پيشنهاد می شود که اين هفته دوست خوبمان کوروش زحمت نوشتن آن را بر عهده داشت و بخش دوم که مانند سابق خودم می نويسم و ادامه مباحث گذشته می باشد. خواندن بخش دوم به خوانندگانی که تازه به دنيای اينترنت وارد شده اند و اطلاعات کاملی در اين زمينه ندارند توصيه می شود.

بخش اول

بخش دوم

بخش اول : پروتوکل چيست ؟

با گسترش استفاده از کامپيوترها ، نياز به برقراری ارتباط و انتقال اطلاعات بين کامپيوترها به صورت دو طرفه به طريقی کارا و موثر احساس شد . اين نياز منجر به طراحی تکنولوژيهای شبکه‌ای شد که امکان ارتباط سيستمهای کامپيوتری را فراهم ميکردند . همزمان با رشد شبکه‌ها نياز به ک روش برای ارتباط شبکه‌های ناهمگون با يکديگر احساس شد . اين تکنولوژی تحت عنوان تکنولوژی بين شبکه‌ای (Internetworking) معروف شد. يکی از سازمانهای مهم که نياز به قابليتهای بين شبکه‌ای داشت ، آژانس پروژه‌های تحقيقاتی پيشرفته ايالات متحده (ARPA) بود .

يکی از مهمترين تکنولوژی‌های طراحی شده توسط ARPA ، تکنولوژی پيام‌رسانی (Packet - Switching) بود . شبکه‌های پيام رسا ذاتا برای

ارتباطات بين شبکه‌ای مناسب هستند و بهمين دليل ARPA سرمايه گذاری زيادی در تکنولوژی پيام رسانی در ارتباط دادن سايتهای کامپيوتری خود در دانشگاهها ، انستيتوهای تحقيقاتی دولتی و ديگر مراکز کرد . اين شبکه تحت عنوان ARPANET معروف شد .
با پيشرفته تر و بزرگتر شدن ARPANET ، توجه مراکز مختلف علاقه مند به تکنولوژيهای بين شبکه ای به آن معطوف شد . اين آژانسها شروع به کار مشترک برای تبديل تکنولوژی ARPANET به يک پروتکل شبکه ای استاندارد به نام TCP/IP کردند . TCP/IP ترکيبی از دو پروتکل اصلی است که خود مخفف آنهاست : پروتکل کنترل ارتباط (Transport Control Protocol) و پروتکل اينترنت (Internet Protocol) .
اغلب TCP/IP بعنوان يک پروتکل تلقی ميشود ، درحاليکه در حقيقت آن پشته ای از پروتکل است .
پروتکل و يا همان قانون بين شبکه‌ای تعيين کننده موارد زير است :
- تعيين زمان برقراری و زمان قطع ارتباط
- تعيين ولتاژ سيگنال
- تعيين نحوه رسيدن پيغام به مقصد
- هماهنگی و تنظيم سرعت انتقال اطلاعات بين يکديگر
- تنظيم و استاندارد کردن زبان انتقال اطلاعات جهت قابل استفاده بودن توسط تمامی سيستمها
- کنترل صحت ارسال و دريافت اطلاعات
- تعيين نحوه فشرده سازی اطلاعات

پروتکلهای مختلفی با ويژگيهای خاص خود وجود دارند . بعضی از آنها ساده هستند . بعضی ديگر قابليت اعتماد بيشتری دارند و بعضی ديگر سريعتر ميباشند . (مثلا اگر در قانونی تعيين شد که تمامی بسته های اطلاعاتی ارسالی از نظر صحت دريافت مورد بررسی قرارگيرند ، اين قانون دارای قابليت اعتماد بالايی ميباشد ولی از نظر سرعت انتقال اطلاعات در رتبه پايينی قرار ميگيرد .)
انتخاب پروتکل در شبکه های محلی آزاد بوده و بسته به زمينه فعاليت و نوع آن ميتوان از پروتکل های مختلفی استفاده نمود ، ولی وقتی يک پروتکل بعنوان پروتکل ارتباطی يک شبکه انتخاب شد تمامی کامپيوترها برای ارتباط در آن شبکه ملزم به استفاده از همان پروتکل هستند .

مدل OSI :
اين مدل در ابتدا برای داشتن يک استاندارد بمنظور طراحی پروتکلهای ارتباطات شبکه ای پايه گذاری شد . ولی بازار شبکه کاملا منطبق بر اين روش کار نميکند . حتی TCP/IP هم امروزه به طور کامل به مدل OSI وفادار نيست .
مدل OSI شامل تعدادی مولفه است که به لايه‌هايی تقسيم شده اند . هر لايه يک کار خاص در انتقال داده ها روی شبکه انجام ميدهد . در زمان ارسال داده ها ، هر لايه داده های قالب بندی شده توسط لايه بالاتر را ميگيرد و آنرا اداره ميکند و سپس به لايه زيرين خود عبور ميدهد . در زمان دريافت داده ، لايه ها همين فرايند را بطور معکوس انجام ميدهند .
مدل OSI شامل لايه های زير ميباشد (از پايين به بالا ليست شده است) :

Physical
Datalink
Network
Transport
Session
Presentation
Application

لايه Physical مسئول تشخيص و تعيين ولتاژ برای شناسايی صفر و يک ها ، تشخيص نوع شبکه ، تبديل اطلاعات به Packet و تبديل سيگنالهای ديجيتال و آنالوگ و زمان بندی آنهاست . لايه Datalink مسئول تقسيم بندی اطلاعات به واحدهای منطقی (Frame) ، کنترل صحت آدرس فيزيکی و کنترل کننده سرعت ارسال اطلاعات و طريقه دسترسی به خط ميباشد . لايه Network مسئول تعيين مسير حرکت اطلاعات ، پردازش آدرس ها و حرکت داده ها روی يک شبکه پيچيده است . لايه Transport مسئول تقسيم بندی اطلاعات به واحدهای منطقی به نام Segment است . بررسی خطاها در حين انتقال اطلاعات از وظايف اين لايه ميباشد . لايه Session مديريت برقراری ارتباط و نحوه ارسال اطلاعات را بر عهده دارد . اطلاعات در اين لايه با واحد Tocken طبقه بندی ميشوند . لايه Presentation مسئول کدگذاری اطلاعات بروش استاندارد ميباشد . ترتيب فرستادن Bit ها و Byte ها و تبديل کدهای مختلف به هم و تبديل فرمت فايل سيستم ها به هم از ديگر وظايف اين لايه ميباشد . لايه Application تنها لايه ای است که کاربران با آن بطور مستقيم سر و کار دارند . لايه Application حاوی مجموعه ای از پروتکلهايی است که بصورت رابطهای برنامه نويسی برنامه های کاربردی (API) ارائه ميگردند .

مدل TCP/IP :
پشته TCP/IP شامل چهار لايه است (از پايين به بالا ليست شده است) :

Network Access
Internetwork
Host-to-Host Transport
Application

لايه Network Access عمليات لايه فيزيکی و لايه پيوند داده مدل OSI را با هم تلفيق ميکند . لايه Internetwork مسئول ايجاد ارتباط بين ميزبانهاست بدون اينکه به لايه دسترسی به شبکه ای که بکار گرفته شده است . اين لايه همچنين مسئول آماده کردن تمام اطلاعات لازم برای لايه Network Access برای فرستادن Frame ها به مقصد ميباشد . لايه Host-to-Host Transport يا همان لايه ارتباطات ميزبان به ميزبان سرويسهای مورد نياز برای ايجاد ارتباطات قابل اعتماد بين ميزبانهای شبکه را پياده سازی ميکند . اين لايه شامل دو پروتکل ( TCP (Transmission Control Protocol و ( UDP (User Datagram Protocol ميباشد . پروتکل TCP نسبت به UDP از قابليت اعتماد بيشتری برخوردار است . لايه Application يا همان سرويسهای کاربردی ، لايه ديگری است که براحتی با مدل OSI مطابقت نميکند . آن شامل قسمتهايی از لايه Session و لايه Application ميباشد .اين لايه شامل پروتکلهای سطح بالايی برای استفاده از پروتکلهای سطح پايينتر مثل TCP و UDP است .اين سرويسها از آن پروتکلها برای ايجاد سرويسهای اينترنتی مثل موارد زير استفاده ميکنند :
Telnet , FTP , TFTP , SMTP , HTTP , RSH , RIP , NFS , DNS

* * *

بخش دوم : توضیح در مورد IP Number ها در دنیای اینترنت

IP چیست ؟
IP مخفف اینترنت پروتکل است و در واقع مانند سایر پروتکل ها یک زبان مشترک بین کامپیوترها برای برقراری ارتباط است.
ولی آن چیزی که از IP شنیده اید , احتمالا با تعریفی که من آوردم تطابق ندارد!
اصطلاح عامیانه IP که بین اکثر کاربران و حتی سرویس دهندگان مطرح است به معنی IP Number و یا IP Address می باشد. من هم در این مقاله از IP به جای IP Address استفاده می کنم.
حال می رسیم به سوال اصلی و آن این که IP چیست ؟
IP به زبان ساده , عددی است که در بدو ورود به اینترنت به کامپیوتر شما اختصاص می یابد تا کامپیوتر شما در دنیای اینترنت قابل شناسایی باشد.
این عدد , باید یک عدد منحصر به فرد باشد. در واقع هیچگاه نباید بتوانید دو IP یکسان در اینترنت بیابید. البته می یابید. قبل از اینکه بگویم چرا گاهی اوقات در اینترنت دو و یا چند IP یکسان یافت می شود , فرق Dynamic IP و Static IP را می گویم.
شاید شنیده باشید که بسیاری از سرویس دهندگان اینترنت از اختصاص دادن IP Valid به کاربران سخن می گویند. در اصل این نوع IP وجود ندارد.
و در واقع هر IP به صورت XXX.XXX.XXX.XXX که هر X می تواند عددی بین 0 تا 255 باشد , یک Valid IP می باشد.
(البته لازم به ذکر است که با توجه به رشد ناگهانی اینترنت تعداد IP ها با فرمت بالا جوابگوی همگان نمی باشد از اینرو به زودی فرمت IP ها به صورت XXX.XXX.XXX.XXX.XXX.XXX که تشکیل شده از 6 block می باشد در می آیند. ) بهتر است به جای IP Valid از عبارت IP حقیقی و یا مجازی استفاده شود.

IP ها یا Dynamic هستند و یا Static.

Dynamic IP : عددی است که هر گاه شما به اینترنت وارد می شوید به کامپیوتر شما اختصاص داده می شود. و امکان دارد در هر تماس خود با اینترنت IP شما تغییر کند. تمام سرویسهای Dial-Up و بعضی از سرویسهای کابلی و یا DSL ها از این نوع IP استفاده می کنند.
Static IP : عددی است که به کامپیوتر شما اختصاص دارد و هیچ گاه تغییر نمی کند. اگر شما از طریق روشی به اینترنت وصل هستید که همیشه Online می باشید , احتمالا از این نوع IP استفاده می کنید.

در اینترنت نه تنها کامپیوتر کاربران دارای IP می باشند بلکه سرویس دهندگان و سایت ها نیز IP دارند.
معمولا سرویس دهندگان یک بازه (Range), از IP ها را به خود اختصاص می دهند و آنها را بین کاربران خود تقسیم می کنند. و البته تمام اطلاعات مربوط به اختصاص یافتن IP ها به سرویس دهندگان و سایتها در جایی در اینترنت ذخیره می شود. که جلوتر چگونگی دستیابی به آن را می گویم.

آیا سرویس دهنده ای می تواند , با تعداد محدودی IP به کلیه کاربران خود سرویس دهد ؟ بله سرویس دهنده می تواند با استفاده از چند IP محدود به کلیه کاربران خود سرویس دهد. بدین صورت که با درست نمودن IP های مجازی و یک Proxy Server درخواستهای کاربران را دریافت نماید و آن را از طریق IP اصلی خود به اینترنت بفرستد و پس از بازگشت اطلاعات نیز به همان صورت داده ها را به کاربر برساند. البته این پروسه پیچیده ای است که من سعی نمودم به زبان ساده بیان نمایم. به همین دلیل در گذشته که اینترنت و فن آوری اطلاعات به وسعت امروز در ایران پیش نرفته بود , گاهی اوقات افرادی را می یافتید که IP آنها با IP شما یکی است. هنوز هم برخی از سرویس دهندگان از همین روش استفاده می نمایند. به همین خاطر است که گاهی در هنگام ورود برای اولین بار به سایتهایی که برخی IP ها را Block می نمایند مراجعه می نمایید, با اخطاری مواجه می شوید مبنی بر اینکه IP شما قبلا Block شده است.
امروزه سرویس دهندگان با استفاده از روشهای مختلفی نظیر IP Pooling و ... به کاربران Dynamic IP های واقعی می دهند.
بدیهی است برای استفاده از سرویس های Instant Messaging احتیاج به IP های واقعی دارید.
حتما متوجه شده اید که هر سرویس دهنده (ISP), در آن واحد می داند که کدام IP به چه کاربری اختصاص دارد. و اگر Database مربوط به کاربران و IP ها را نگهداری نماید , می توان فهمید که در تاریخ و زمان خاص چه کسی از کدام IP استفاده نموده است.
حال همانطور که هفته پیش گفتم , برنامه Zone Alarm لیست IP های کسانی را که به شما حمله Attack نموده اند در اختیارتان قرار می دهد.

با در دست داشتن IP یک کاربر چگونه می توانیم او را بیابیم , را هفته بعد بخوانید.
 

کوروش