صفحاتی که در اینترنت می بینیم چه فرمتی دارند ؟!

تمام صفحاتی که مرورگر شما قادر به باز کردن آن می باشد به فرمت HTML می باشد.
HTML در واقع حاوی یک سری کدهایی است که در بازه و قرار می گیرد. مرورگر شما قادر است این کدها را ترجمه نماید و آنچه را که می بینید به شما نمایش دهد. این کدها عبارتند از لینکها و یا جدولها , رنگ و فونتها , محل عکسها و ....
در بین این کدها گاهی از script ها هم استفاده می شود که برای مشاهده آنها نیاز است که مرورگر شما زبانی را که Script توسط آن نوشته شده است بشناسد که این عمل از طریق نصب Plugin ها بر روی مرورگر عملی می گردد. البته معمولا مرورگرها Script های رایج را به صورت Built-in پذیرا می باشند و نیازی به نصب برنامه خاصی نیست. Java Script و یا Visual Basic Script ها از این دسته کدها می باشند.

دسته دیگری کد وجود دارد که از Aplication خاصی برای اجرا استفاده می کند. و وقتی شما صفحه ای را Load می کنید که حاوی این کدها می باشند ابتدا مرورگر شما Aplication مخصوص آن کد را اجرا می کند و سپس صفحه به نمایش در می آید. Java Applet ها و یا ActiveX و ... از این دسته اند.
تمامی کدهای فوق در صفحه ای با پسوند HTML ذخیره می گردند که شما قادر خواهید بود Source کد را توسط یک Editor مانند NotePad ببینید.
* برای دیدن کدهای Html یک صفحه در مرورگر IE می توانید پس از کامل Load شدن صفحه بر روی منوی View و سپس Source بروید و کدها را مشاهده نمایید.

پس فرمتهای ASP و PHP و یا سایر صفحاتی که در اینترنت مشاهده می کنیم چگونه از طریق مرورگر ما قابل رویت می گردند ؟!
برنامه نویسی در وب به دو صورت می باشد.
1- Client Side : یعنی طرف کاربر و بدین معنا است که کدها و برنامه و Process ها تماما بر روی کامپیوتر کاربر انجام می گیرد. مانند کدهایی که در بالا معرفی کردم.
2- Server Side : یعنی طرف سرور و بدین معنا است که تمامی Process ها بر روی کامپیوتر سرور انجام می گیرد و نتیجه به صورت کدهای HTML برای مرورگر شما فرستاده می شود.
PHP و ASP و CGI و Perl و ... از دسته زبانهای برنامه نویسی Server side می باشند.

بگذارید با یک مثال کمی واضح تر تفاوت میان این دو را بیان کنم.
فرض کنید ما می خواهیم حاصل جواب یک عملیات ریاضی را مثلا 2+2 را نمایش دهیم. در برنامه های Client Side مجبوریم در کد برنامه

بگوییم عدد 4 را نمایش دهد.
ولی در برنامه های Server Side کافی است بگوییم حاصل 2+2 را چاپ کن. وقتی صفحه از طریق مرورگر شما صدا می شود , سرور متن برنامه را برای مرورگر نمی فرستد بلکه آنرا خط به خط اجرا می نماید و حاصل را به صورت کد HTML برای مرورگر می فرستد. در این مثال سرور به 2+2 که می رسد این عملیات ریاضی را بر روی CPU خود انجام می دهد و نتیجه که همان 4 است را برای مرورگر شما می فرستد.
حال مثال فوق را برای یک عملیات بزرگ تعمیم دهید و خواهید دید که فرق برنامه های Server Side و Client Side چیست.
نکته مهمی که در برنامه های ServerSide وجود دارد این است که Source برنامه شما و نحوه کد نویسی شما را کاربر به هیچ عنوان نمی تواند ببیند و آنچه را او می بیند حاصل عملیاتی است که در برنامه خود نوشته اید. بنابراین نحوه برنامه نویسی شما همواره دست نخورده و برای خودتان باقی می ماند.

از دیگر مزایای برنامه های Server Side امکان ارتباط با بانکهای اطلاعاتی Database ها می باشد. با استفاده از این ویژگی می توانید میزان زیادی از اطلاعات را به صورت دسته بندی شده نگهداری کنید و بر اساس در خواست کاربر آن قسمت از اطلاعاتی را که نیاز دارد برای مرورگر او ارسال نمایید.
در آینده در مورد Database ها بیشتر می نویسم.

محمدرضا فرخی