اشتراک گذاري فايلها در اينترنت

همگان شرکت نپستر را به عنوان پرطرفدارترين سايتي که در زمينه اشتراک گذاري فايلها فعاليت مي کرد مي شناسند. شايد نپستر يکي از مشهورترين سايتهايي بود که تا به حال تاسيس شده اند. در عرض يک سال به شصت ميليون ويزيتور در ماه رسيد و در نهايت بنابه راي يک دادگاه و به دليل تخطي از قانون کپي رايت تعطيل شد.
نپستر به دليل ارائه محصول تک خود بسيار سريع رشد نمود و معروف شد. آن محصول موزيک مجاني بود که شما بدون تلاش و به سرعت مي توانستيد از ميان هزارها موزيک انتخاب و Download کنيد.
ديگر لازم نبود در به در به دنبال موزيک مورد علاقه خود بگرديد و يا با قيمتهاي بالا آن را خريداري نماييد. ديگر لزومي نداشت که نگران گم شدن يکي از Cd هايتان و يا خراب شدن کاست مورد علاقه تان باشيد. بلکه در هر لحظه مي توانستيد دقيقا موزيک دلخواه خود را پيدا کنيد.
حتي ميان ايرانيان با توجه به کم بودن سرعت اتصالشان به اينترنت هم نپستر به سرعت جاي خود را باز نمود. مي توانستيد به راحتي موزيکهاي ايراني دلخواه را پيدا نماييد.
با توجه به اين موضوع که نپستر محصول و سرويس غير قانوني را ارائه مي داد , طراحي ساختار سايت ضعف اساسي داشت که اين ضعف در نهايت باعث شد که دادگاه بتواند با يک راي کل سايت را تعطيل نمايد.

اين واقعيت که شرکت نپستر از قانون کپي رايت تخطي نموده بود براي کاربران آن اهميتي نداشت به همين دليل بسياري از کاربران آن سريعا به طرف سايت ديگري که خدمات به اشتراک گذاري فايل را با ساختاري ديگر ارائه مي نمود روي آوردند. اين سايت جي نوتلا (Gnutella) نام دارد.

در اين مقاله به بررسي تفاوتهاي ميان جي نوتلا و نپستر مي پردازيم تا متوجه شويم که چگونه است که نوتلا توانسته است بر خلاف نپستر از چنگ قانون فرار کند.

ساختار نپستر :

در اينترنت همانگونه که در مقالات قبلي اشاره شد , اطلاعات در وب سرورها ذخيره مي شوند و وب سرورها وظيفه نگهداري اطلاعات و پاسخ دادن به درخواست کاربران براي نمايش آن اطلاعات را بر عهده دارند.
Browser ها اجازه مي دهند که هر کاربر به سرورها متصل شود و اطلاعات را مشاهده نمايد. سايتهاي بزرگ که داراي ترافيک بالايي هستند مجبور به خريد 100 ها کامپيوتر براي پاسخگويي به کاربران خود مي باشند.
نپستر پيشگام ارائه خدمات اشتراک گذاري فايلها به صورت نقطه به نقطه (Peer to Peer) بود.

در نپستر کاربران فايلهايي را که قصد به اشتراک گذاريشان را داشتند , بر روي اردديسک کامپيوتر خود ذخيره مي نمودند. و مستقيما از همانجا آنها را با بقيه به اشتراک مي گذاشتند. هر کاربر يک برنامه کوچک نپستر بر روي کامپيوتر خود نصب مي کرد و با استفاده از آن عمل اشتراک گذاري امکان پذير بود. در واقع هر کامپيوتر به صورت يک سرور کوچک در مي آمد.
اگر تا بحال به نپستر براي دريافت موزيک وارد شده باشيد , حتما با مراحل زير برخورد نموديد :

1- شما يک نرم افزار نپستر بر روي کامپيوتر خود نصب نموده ايد و کامپيوتر شما به صورت يک سرور کوچک در آمده است که قابليت اشتراک گذاري فايلها را به شما مي دهد.
2- کامپيوتر شما به سرور مرکزي نپستر وصل شده است و ليست فايلهايي را که شما داريد و مايليد ديگران هم از آنها استفاده کنند را در آنجا ذخيره کرده است. در واقع کامپيوتر مرکزي همواره ليست کليه موزيکهايي که قابل دريافت مي باشد را دارد.
3- شما در قسمت مربوطه اسم آهنگي را که مايل به دريافت بوده ايد را وارد نموده ايد و کامپيوتر مرکزي ليست کليه کاربراني که اين فايل را در دسترس قرار داده اند را نمايش داده است.
4- يک نسخه از موزيک را از ليست انتخاب نموده ايد.
5- به کامپيوتر کاربري که موزيک را دارد وصل شده ايد و مستقيما فايل را دريافت نموده ايد.

موسس نپستر چند دليل براي انتخاب اين روش داشته است :

1- ليست آهنگهاي موجود در نپستر به سرعت به بيليونها رسيد و مطمئنا نپستر آنقدر فضا براي نگهداري همه فايلها و پهناي باند لازم براي جوابگويي به تمام کاربران را نداشت.
2- نسپتر سعي داشت تا از يک روزنه فرار در قانون کپي رايت استفاده کند که به دوستان اجازه مي داد که موزيکهايشان را با هم به اشتراک بگذارند. عقيده نپستر اين بود که تمام کاربران فايلها را بر روي کامپيوتر خودشان و با دوستان خودشان به اشتراک گذاشته اند. البته دادگاه اين منطق را نپذيرفت ولي به نپستر فرصت داد تا اين موضوع را ثابت نمايد و اين زمان براي نپستر کافي بود تا به غولي تبديل شود.

اين اقدام بسيار عالي بود و روش جديد و جالبي براي استفاده از ساختار اينترنت پيش رو گذاشت. با بيشتر شدن درخواست دريافت فايل ميان ميليونها کامپيوتر , نپستر کاري را انجام داد که به روش هاي ديگر غير ممکن بود.
پايگاه داده مرکزي نپستر نقطه ضعف اين ساختار بود. هنگامي که دادگاه دستور توقف فعاليت نسپتر را داد , نبود اين پايگاه مرکزي باعث از بين رفتن کل شبکه شد.
با رفتن نپستر , چيزي که باقي ماند , ميليونها کاربر بودند با عطش شديد براي اشتراک گذاري هر چه بيشتر فايل.

ساختار جي نوتلا :

در حال حاضر , پر طرفدارترين سيستم اشتراک گذاري فايل , سايت ديگري است به نام جي نوتلا. دو وجه اشتراک اصلي ميان نپستر و جي نوتلا وجود دارد :

1- کاربران فايلهايي را که مايلند به اشتراک بگذارند , بر روي کامپيوتر خود ذخيره مي نمايند و با همان روش نقطه به نقطه (Peer to Peer) فايل دريافت و ارسال مي نمايند.
2- کاربران نرم افزار کوچکي بر روي کامپيوتر خود اجرا مي کنند که اين بار جي نوتلا نام دارد.

همچنين دو اختلاف بزرگ ميان اين دو ساختار وجود دارد :
1- ديگر پايگاه داده اي مرکزي وجود ندارد. و کاربران خود به يکديگر فايلهاي موجود را اعلام مي دارند. که از سيستم خاصي پيروي مي کند.
2- برنامه هاي مختلفي وجود دارد که مي تواند براي دريافت فايل به شبکه جي نوتلا وصل شود.

به دليل اين دو تفاوت بزرگ , بسيار سخت است که دادگاهي با يک راي ساده اين شبکه را از پاي در آورد. دادگاه مجبور است روشي را پيدا کند که کليه ترافيکهاي مربوط به شبکه جي نوتلا را در اينترنت از سطح ISP ها و يا BackBone ها مسدود نمايد تا بتواند جلوي کاربران را بگيرد.

يک نرم افزار متصل به شبکه جي نوتلا چگونه مي تواند فايل درخواستي ما را بيابد ؟
همانطور که توضيح داده شد , پايگاه مرکزي براي ثبت کاربران و يا فايلهايشان وجود ندارد.

پس چگونه مي توان فايلي را در کامپيوتر شخصي که نمي شناسيم بيابيم.
جي نوتلا تقريبا به اين صورت عمل مي نمايد :

1- شما نام فايل و يا موزيک مورد علاقتان را تايپ مي کنيد.
2- کامپيوتر شما , حداقل يک کامپيوتر ديگر را که داراي جي نوتلا است در سطح شبکه مي شناسد. يا شما IP آن را وارد نموده ايد و يا به صورت از پيش تعيين شده در خود برنامه وجود دارد. دستگاه شما نام فايل را براي آن کامپيوتر و يا کامپيوترها مي فرستد.
3- اين دستگاه ها در هارد خود مي گردند تا ببينند آن را دارند يا خير. اگر موجود بود براي درخواست کننده نام فايل و IP دستگاه را پس مي فرستند.
4- در همان هنگام ما بقي کامپيوتر ها که در خواست را دريافت نموده اند آن را براي کامپيوترهايي که در ليست خود دارند مي فرستند. و اين عمل به همين صورت تکرار مي شود.
5- هر درخواست يک محدوديت زماني براي اجرا دارد. هر درخواست حدودا 6 يا 7 مرحله (شاخه) فرستاده مي شود تا زمان تمام شود. اگر هر ماشين در شبکه 4 کامپيوتر ديگر را بشناسد. در اين زمان در خواست شما در 8000 کامپيوتر ارسال شده است.

اين روش براي ارسال اطلاعات مربوط به نام فايلها بسيار ساده و زيرکانه بود. و در واقع خلع هسته مرکزي را پر کرد.
اين روش يک مزيت بزرگ دارد. شبکه جي نوتلا هموراه کار خواهد کرد. در واقع تا زماني که شما حداقل يک کامپيوتر ديگر را بيابيد که جي نوتلا بر روي آن سوار است مي توانيد فايل رد و بدل نماييد. راي هيچ دادگاهي نمي تواند اين سيستم را مختل نمايد به اين دليل که هسته مرکزي کنترل کننده اي وجود ندارد.

به هر حال جي نوتلا حداقل 3 ضعف دارد :
1- تضميني وجود ندارد که فايل مورد نظر شما در 8000 کامپيوتر موجود باشد. !
2- زمان زياد براي اينکه درخواست شما فرستاده شود و تا 7 مرحله پيش رود و بازگردد صرف مي شود. حداقل چند دقيقه.
3- کامپيوتر شما نيز جزوي از اين شبکه مي باشد و مجبور هستيد به درخواست ديگر کاربران پاسخ دهيد. و اين پاسخ ميزاني از پهناي باند شما را خواهد گرفت.

ظاهرا , اين نقاط ضعف در درجه اهميت پاييني قرار دارند. زيرا کاربران 100 ها ميليون نسخه از اين نرم افزار را Download نموده اند.

منبع : Howstuffworks.com محمدرضا فرخی