چکناواريان و خسوف
«خسوف»
در لحظاتي كه ماه گرفتگي پيش ميآيد احساس بر اين است كه ماه محو ميشود در حالي كه اين امر بسيار كوتاه مدت است.
5 سال پيش به دكتر سعيد شريفيان كه پيش از اين تجربه آهنگسازي و رهبري سمفوني بزرگ اروندرود را داشته است، پيشنهاد نوشتن اثري را داده ميشود كه مربوط به يكي از حوادث مهم و تاثيرگذار اسلامي باشد.
شريفيان مدت زمان ٢ سال را صرف نوشتن نت خسوف ميكند. پس از نگارش متن آنرا به مركز موسيقي تحويل ميدهد و «خسوف» به تاييد ميرسد.
بعد از تاييد اثر نوشته شده توسط دكتر شريفيان،چون خسوف تبديل به يك كار بزرگ ميشود، پس اجراي آن نيز بايد ويژه باشد، لذا لازم ميشودكه از همكاريهايي نوازندگان ديگر كشورها استفاده شود.
در طول جشنواره موسيقي فجر با گروههاي خارجي شركت كننده در جشنواره جلساتي را برگزار ميشود و آنها پارتيتورهاي مورد نياز را براي تمرين به كشور خود ميبرند تا اين كه سرانجام دكتر شريفيان پس از ديدن آثار و اجراي اكثر گروهها، اركستر روماني را انتخاب و بيش از يك ماه با اين گروه تمرين ميكند.
تم اصلي «خسوف» در رابطه با روز عاشورا است و مقدمه، حركت كاروان، طواف، روز تاسوعا، شب عاشورا، روز عاشورا و شام غريبان قطعات اصلي «خسوف» را تشكيل ميدهند.
اشعار خسوف مشتمل بر سرودههاي بيژن ترقي، خواجه عبدالله انصاري و حسان بن ثابت هستند و در ضمن در اجراي اين اثر، سه تكخوان وجود دارد كه عليرضا قرباني، خواننده اركستر ملي، نيز به صورت آزاد يا همراهي گروه را همراهي خواهد كرد.
شريفيان در خصوص دلايل نامگذاري خسوف معتقد است: «در لحظاتي كه ماه گرفتگي پيش ميايد احساس بر اين است كه ماه محو ميشود در حالي كه اين امر بسيار كوتاه مدت است اگر رسالت عاشورا را نيز مثل يك ماه در نظر بگيريم كه نور خود را از منبع الهي ميگيرد ميبينيم كه در لحظاتي از تاريخ خواستهاند چهره عاشورا را محو كنند در حالي كه حقيقت عاشورا همواره باقي ميماند.»
وي در رابطه با تحقيقات انجام شده براي ساخت خسوف گفت: «اگر در گذشته تحقيقاتي هم شده بود در اختيار من نبود اما من تحقيقاتي را در اين باره انجام دادم و به اين نتيجه هم رسيدم كه موسيقي مذهبي با ديگر انواع موسيقي تفاوت دارد مثلا در موسيقي سمفونيك ميتوان به گونهاي خصوصيتر عمل كرد اما وقتي سراغ مذهب ميرويم موضوع عموميت اجتماعي مييابد به ويژه در حماسهاي مثل عاشورا كه همه ما ايرانيها به آن حس خاصي داريم.
وي اضافه كرد: به همين دليل دنبال نوحههاي عاشورا گشتم و اين امر نهايتا منجر به اين شد كه 9 ملودي را كه قديمي و اصيل بودند انتخاب كردم.»
در ابتدا قرار ميشود رهبري اين اركستر بر عهده منوچهر صهبايي باشد. وي مدتي هم با اركستر تمرين ميكند اما قراردادهاي او در خارج از كشور با زمان حضور رومانيائيها در ايران تعامل ندارد به همين دليل از لوريس چكناواريان كه در پرونده هنري خود از سه اسقف اعظم به دليل اجراي برنامههاي مذهبي نشان هنري دريافت كرده است، به عنوان رهبر اركستر، دعوت به عمل ميآيد.
چكناواريان در اين باره ميگويد: « زماني كه پارتيتور خسوف را ديدم وحشت زده شدم چون پارتيتور داراي حجم عظيمي بود اما به مرور به اجراي اين اثر كه يكي از كارهاي مهم و ماندگار ادبيات موسيقي ايران است علاقمند شدم. خسوف به زبان بينالمللي نوشته شده و براي من افتخار بزرگي است كه اين قطعه را براي بار اول اجرا خواهم كرد.»
وي در رابطه با اين سمفوني معتقد است: «در ركويم ايراني عاشورا، هر قطعه حرف خاص خود را ميزند و اميدواريم كه همچون اروپا، آهنگسازان ايراني نيز اين سنت را ادامه و فرم موسيقي ايراني را در دنيا نشان دهند.»
«خسوف» در روزهاي ۳، ۴،۵، ۷ و ۸ ارديبهشت در تالار وحدت اجرا خواهد شد. اركستر اين سمفوني بالغ بر 200 موزيسين است كه 70 نفر از آنها رومانيايي هستند. همچنين قرار است اين برنامه پس از اجرا در تهران به درخواست رهبر اركستر روماني در آن كشور به اجرا درآيد.
