هفته قبل در حاليكه يه سری‌ها داشتند تو مراسم اختتاميه ششمين نمايشگاه بين‌المللی خودرو تهران سوت و دست می‌زدند و برای اين صنعت و تكنولوژی پويا هورا می‌كشيدند، اون ور كشور، توی پاسگاه نصرت‌آباد يه سری‌های دیگه داشتند زنده زنده تو قير و آتيش دست و پا ميزدن و بوی گوشت و خون و بنزين و گازوئيلی كه تو هم قاطی شده بود، تموم منطقه رو پر كرده بود كه خب البته تا موقعی كه مسئولان و تصميم گيرنده‌ها بخوان به اونجا برسند اون بوی نامطبوع هم تو فضا گم شد و رفت پیش گور اون سی چهل هزار نفری كه چند ماهه پيش تو همون حوالی سپرده بوديم‌شون به دل داغدار كوير!

در حاليكه شركتهای خودرو ساز در پی ثبت ركوردهای جديد توليد هستند و تمامی آمار و ارقام كمی هست و تيراژ نشانده موفقيتِ شركت و هئیت مدیره و مديرعامل، واژه كيفيت در لابه‌لای سر و صدای توليد انبوه و افزایش تیراژ به فراموشی سپرده شده. در جدول نموداری کمی و کیفی، در حالیکه ستون مربوط به کمیت از جدول محاسبه خارج و به سرعت رو به بالا در حال حرکته ولی هیچ اثری از ستون کیفیت مشاهده نمیشه. حرکت، حرکتی تک بعدی است!

نمی‌دونم تا حالا از کارخونه های خودرو ساز و خطوط توليد و مونتاژشون بازديد کردید؟! تا حالا شعارها و اهداف و سياست‌گذاريها و خط مشی اين شركتها رو که با خط زیبا و رنگ وارنگ رو در و دیوار کارخونه نوشته شده، رو دیدید؟! آیا با نحوه تائيد بعضی از قطعات آشنا هستید؟ تا حالا ديديد اون قسمت‌هایی از خودرو كه بايد طبق اصول علمی و مهندسی و محاسبات پيچيده مثلاً جوشكاری بشه، به چه سادگی تُفمالی شده و كنترل كيفيت هم اجباراً اونا رو OK کرده و فرستاده برای واحد فروش؟! آیا می دونید یکی از شرکتهای بزرگ خودرو ساز داخلی جزو 20 شرکت برتر دنیا، البته فقط از لحاظ تعداد تولید و تیراژ هست؟!

حادثه نصرت آباد هم به خاطره پیوست! دو سه روزی های و هویی کردیم و بعد کل ماجرا در هیاهوی روزمرگی‌هامون گم شد. یه کمی بگیر و ببند و دادگاه و تحقیق و تفحص و بعدش هم مقصر پیدا شد! بهترین و مناسب‌ترین گزینه: " خطای انسانی! "

چند سالی هست که در تمامی تصادفات زمینی، دریایی و هوایی این واژه به گوش‌مون می‌خوره، خطای انسانی. فکر می‌کنم تا حالا هیچ کلمه‌ای همانند این کلمه، سوپاپ اطمینان وزیر و وکیل و مسئولان مملکتی نبوده. به نظر باید روزی از این خطای انسانی تجلیلی بس ارزشمند بعمل آورد.

قطعاً راننده اشتباه کرده، شک نکنید! راننده یا خواب بوده یا داشته چرت میزده. چون جاده‌هامون که امن امنه، ماشین‌هامون با بالاترین استاندارد ارائه میشه. نیروی انتظامی اصلاً نمی‌تونه مقصر باشه چون ما که تا حالا ندیدیم جلوی پاسگاه‌های بین راهی 3/2 جاده رو ببندند و اتوبوس و وسایل نقلیه عمومی رو مجبور کنند همون وسط جاده بایستند!

آره هم اینکه مقصر اصلی رو خطای انسانی بدونیم، مقبول‌تر و با کلاس‌تره. راننده که مرده و نیست که از خودش دفاع کنه، حالا چرا بخواهیم دردسر درست کنیم و کلی آدم محترم رو تو زحمت بندازیم. وقتی هواپیماهای به اون مجهزیی مثل توت رسیده، زرت و زرت از آسمون میوفته و جعبه سیاه‌شون رو هم چک می‌کنند، می‌بینند خطای انسانی باعث و بانی این سقوط بوده، دیگه وای به حال یه ماشین پیزوری و زپرتی که نه اون همه تجهیزات داشته و نه جعبه سیاهی که بخواد چک بشه!

وقتی که تو زمینه تصادفات جاده‌ای و شهری پیش قراول تموم دنیا هستیم و اون جلوها بدون رقيب نفر اول‌یم باید یه فکری به حال صنعت خودروسازی‌مون بکنیم. درسته که تو هر فاجعه و حادثه‌ای مجموع عواملی دخیله ولی در اینکه خودروهای تولید شده از لحاظ کیفیت، در رده بسیار پایینی هستند نيز هیچ شکی نیست. نباید چشمها رو بست و در سایه و پوشش خطای انسانی، از انسانیت دور شد. نبايد برامون عادت بشه که هر چند وقت يه بار بشنويم باز هم خطای انسانی کلی آدم رو راهی قبرستون کرده!