اميرحسين مهرگان

گفت و گو از واژه های سهل و ممتنع است. همه گمان می کنيم معنای آن را می دانيم اما در واقع کمتر کسی معنای عميق آن را می داند. منظور ما از گفت و گو در اينجا Dialogue است که از مفهوم ظاهری گفتگو به معنای گپ است فراتر می رود و به نوعی نه فقط نماد تعامل و داد و ستد است که خود آن شمرده می شود. گفت و گو ( که البته از گپ و مذاکره و مشاوره و مصاحبه و مشاجره و مباحثه و مجادله و ... متفاوت است ) مفهومی وسيع دارد که دايره ای از مقولات و مفاهيم متنوع را در بر می گيرد. از آن جمله است مبحث شنيدن که از ارکان مهم هر گفت و گويی است.

ديويد سويدلر (Leonard Swidler) گفت و گو يا ديالوگ را اين طور تعريف می کند: گفت و گويی ميان دو يا چند نفر بر سر موضوع واحد، به طوری که قصد اصلی هر يک از شرکت کنندگان يادگيری از ديگران باشد تا بتواند با استفاده از اين دانش تحول و رشد يابد. البته به نظرم در اين تعريف گفت گو با خود و يا معبود غير مادی جايش خالی است.

اما نکته مهم تر اين است که در اين نوع گفت و گو قصد شرکت کنندگان توجيه خود يا متقاعد کردن ديگران نيست، بلکه ياد گرفتن از ديگران است. اين جاست که معلوم می شود مرز ميان مباحثات و مجادلات دينی که در آن هر يک از طرفين سعی می کنند اعتقادات خود را توجيه و بطلان مذهب طرف مقابل را ثابت کنند با گفت و گو که در آن هر يک به به دنبال تبادل نظر و يادگيری از طرف مقابل است.

به همين دليل است که در گفت و گو شنيدن اهميت ويژه می يابد چرا که برای فهميدن طرف و آموختن از او بايد به او گوش داد. همچنين در گفت و گو بايد همواره آماده شنيدن ديدگاههای متفاوت و گاه مخالف ديدگاه خود بود. نمی توان انتظار داشت همه مانند ما بينديشند و عقيده داشته باشند. بنابراين روحيه پذيرش و تحليل و استفاده از دانسته های ديگران از شرايط پيدايش گفت و گوست.

پس به يکی ديگر از شرايط اصلی گفت و گو اعتقاد به اين اصل است که همه حقيقت نزد ما نيست و حقيقت نزد همگان است و هر کسی و قومی و مذهبی بهره ای از حقيقت دارند و با گفت و گوست که اين حقايق پراکنده جمع می شود.

شرکت کنندگان در گفت و گو می توانند متنوع باشند. ديالوگ می تواند ميان اعضای دو فرقه، مذهب يا مليت اتفاق بيفتد. ميان دو نسل يا دو ديدگاه نظری. ميان نمايندگان گروههای مختلف جامعه. نيز رسانه و وسيله آن می تواند گفتار باشد، يا نوشتار يا تصوير و امثال آن.

نيز گفت و گو می تواند ميان افراد، گروهها، جوامع و تمدنها رخ دهد. البته گاهی که تمدنها در ميانه گفت و گو به هم اخم می کنند هزاران تن کشته می شوند؛ مثل گفت و گوی فيلها که موجب کشته شدن مورچه ها در زير دست و پا می شود. پس گله نکنيم که اين چه گفت و گويی است که بيشتر به جنگ می ماند. بايد به ابعاد گفت و گران هم توجه کرد!

Viewpoint | Amirhossein Mehregan - Dialogue is one of those easy and alright words. All of us think we know what it means but in fact there are few who know the accurate definition.