شوشتر و آبشارهای سیکاها

"شوش" به معنای خوب و "شوشتر" به معنی خوبتر است.شهری در کنار کارون ِ پر آب. مردانی با پیراهنهای بلند و سر بند. زنانی با چشمهای کشیده و سیاه. با لهجه ای حرف می زنند که اصلاً شبیه عربی نیست. چیز زیادی از صحبت هایشان نمی فهمم.
شوشتر از شمال به کوهستان بختیاری، از شرق به مسجد سلیمان، از غرب به دزفول و از جنوب به اهواز و از جنوب شرقی به رامهرمز محدود می شود.
برخی شواهد و آثار تاریخی و یافتن اموات و طرز دفن آنها معلوم می کند که ساخت شهرمربوط به دوره عیلامی است که تخریب شده اما سلاطین هخامنشی آنرا دوباره ساخته اند.
در دوره ساسانی، اردشیر شاپور توجه زیادی به این شهر کرد و تا انتهای دولت ساسانی به اوج و عظمت خود رسید و گاهی پادشاهان ساسانی در زمستان آن را پایتخت خود قرار می دادند.
شاید اینها اطلاعات تاریخی باشد که بشود از کتابها به دست آورد. ولی حقیقت چیز دیگری است. چیزی که هیچ وقت نشنیده ایم...
هوا دم کرده و ابری است. کارونِ بزرگ به آرامی از وسط شهر می گذرد. پل بزرگی در میان شهر قرار دارد. وقتی روی آن می روم یک آن مبهوت می مانم. این پل در حقیقت یک سد عظیم است. زیر پایم آبشارهای بزرگی با فشار از دل کوه بیرون می زنند. بقایای ساختمانهایی مخروبه دیده می شود...

اینجا آبشارها و آسیابهای آبی "سیکاها" قرار دارند. پل را دور می زنیم و پایین می رویم. محل در حال مرمت است. آب با فشار زیاد میان صخره ها جریان دارد. بنای اولیه این تاسیسات را به زمان شاپور اول ساسانی نسبت می دهند، اما ظاهراً بناهای باقی مانده مربوط به قرن 8 تا 10 ه.ق هستند. ایجاد تونل در دل صخره های طبیعی و در نتیجه سرازیر شدن آب به صورت آبشار نه تنها به منظور تنظیم آب مصرفی آسیابها بوده بلکه به منظور تنظیم آب اراضی کشاورزی منطقه بوده است.

الآن تنها بقایای چند باب از آسیاب ها قابل مشاهده است و میراث سعی دارد آنها را مرمت کند.
از پله ها که پایین بروی از نزدیک می توانی فشار آب را ببینی. آبی که با فشاری سرسام آور از دل صخره ها بیرون می زند، پودر می شود و به رودخانه می ریزد.

فکر می کنم اگه کسی توی این سوراخ ها بیفته حتی استخوانی ازش سالم باقی نمی مونه. صدا وحشتناک است.

دور حریم رودخانه را خانه های زشتی ساخته اند. با پنجره های فلزی و به بدترین وضع. به خرابه ها و خانه های چدید نگاه می کنم و برای خودم متاسف می شوم. از اینکه تا امروز حتی از و جود چنین مکانی اطلاع نداشتم.
مجموعه آبشارهای شوشتر به عنوان اولین تاسیسات صنعت آب و صنایع جانبی در فهرست آثار جهانی به ثبت رسیده است.

شاني شريف