هشت بهشت
بعد از شاه عباس دوم که در اداره مملکت و علاقه به عوران و آبادی و ایجاد بناهای باشکوه تالی شاه عباس کبیر به شمار می رفت، سلطنت به فرزندش صفی میرزا رسید که پس از جلوس به تخت سلطنت شاه سلیمان نامیده شد. وی که عمر خود را در حرمسرا با زنان و خواجه سرایات بسر برده و بدون تربیت و و تحصیل بار آمده بود از پادشاهان بسیار ضعیف النفس و عیاش سلسله صفوی به شمار می رود و تنها وجود وزیر با کیاست و با تدبیر او یعنی شیخ علیخان زنگنه نظمی به اداره مملکت می داد. دوران سلطنت او به فراغت و امن و آسایش گذشت و بدست او و شخصیت های دربار وی در شهر های مختلف ایران و از آن جمله اصفهان پایتخت او ابنیه و آثاری ساخته شد که مهمترین آنها کاخ هشت بهشت اصفهان است و فکر می کنم توصیفی که شاردن سیاح فرانسوی از آن شده است بسیار زیبا و گویا باشد:

« من قول داده ام که در طی توصیف باغهای اطراف خیابان زیبای اصفهان شرح یکی از تالار های یکی از باغها را موسوم به باغ بلبل بدهم. این تالار را عمارت هشت بهشت می نامند زیرا عمارت به معنای خانه تفریح و خوشی است و بهشت طبقه دهم آسمان را گویند، از این جهت می توان آن را تالار فردوس نامید.

طول تالار شصت پا و غیر منظم ساخته شده است، هفت زاویه یا ضلع دارد که آخری از همه پهن تر و میانی به شکل گنبدی است که سی یا سی و پنج متر ارتفاع آنست که روی جرزهای و طاق نما های قوسی شکل که عده آنها برابر عده زوایا و اضلاع است قرار دارد، تمام سقف ها موزائیک بسیار عالی است، دیوارها و جرزها دوطبقه است و دالانها و غلام گردشهایی در اطراف آنهاست.

در این دالانها صدها مکان است که دلکش ترین و فرح انگیزترین نقاط دنیا محسوب می گردد و هر یک بوسیله منفذی که بدان نور می تابد روشن می شود، این روشنایی مناسب با تفریحاتی است که این امکنه ویژه آنها ساخته شده است.

هیچیک از نقاط از حیث شکل و ساختمان و تزیینات و آرایش به دیگری شبیه نیست. هرجایی چیز تازه و گوناگون است چنانکه در بعضی بخاری های متنوع و در برخی حوضها و فواره هاست که از لوله هایی که در داخل دیوارها قرار دارد آب می گیرند. این تالار عجیب در حقیقت لابیرنتی است زیرا انسان در قسمت فوقانی آن هرجا گم می شود و پله ها چنان مخفی است که به آسانی پیدا نمی شوند.

قسمت پایین تا ده پا از سطح زمین از سنگ یشم و نرده ها از چوب و زرنگار و قابها و چهارچوبها از نقره و جامها از بلور و آلت ها از شیشه رنگارنگ ظریف ساخته شده است. اما راجع بع تزیینات نمی توان این اندازه شکوه و عظمت و فریبندگی را که در هم آمیخته است تصور کرد. در همه جا آیینه های بلورین در دیوارها بکار رفته است. در این تالارها اطاقهای آیینه کاری کاملی است که اثاثه هر اطاق از با شکوه ترین در نوع خود در دنیاست....»










