مؤسسات همسريابي چه مي‌كنند؟

مثل خيلي از موضوعات گزارش٬ اين يكي هم اتفاقي انتخاب شد. در يكي از صفحات سايت iranianmarriage آمده بود:« تعجب نكنيد! به جز كنكور ازدواج هم مي‌تواند تضميني باشد. بعد از ثبت‌نام براي استفاده از خدمات "ازدواج تضميني" كارشناسان مؤسسه براي ازدواج شما بسيج خواهند شد. آنقدر متقاضي ازدواج به شما معرفي مي‌شود كه كلافه خواهيد شد. به خودتان مي‌گوييد: آه خداي من! اين همه خواستگار از كجا آمده است؟! و اينجاست كه مؤسسه شاخه‌هاي گل رز ثابت مي‌كند كه قسمت و تقدير در ازدواج بي‌تأثير است...»
از طريق شماره تماسي كه در سايت وجود داشت٬ مؤسسه را پيدا مي‌كنم. وارد مؤسسه كه مي‌شوم برگه‌اي با عنوان "قابل توجه آقايان" توجهم را به خود جلب مي‌كند. در اين برگه‌ كه در چندين جا نصب شده٬ خطاب به آقايان نوشته شده است:« هدفتان فقط ازدواج دايم باشد. مؤسسه به هيچ‌وجه افراد متأهلي را كه براي ازدواج دوم مراجعه نمايند٬ پذيرش نمي‌كند...»
آرمان داوري همراه همسرش رؤيا زهري علاوه بر مديريت مؤسسه٬ مشاوران آن‌جا هم محسوب مي‌شوند. داوري كه مدرك تحصيلي‌اش فوق‌ليسانس مديريت خدمات درمان و بهداشت است٬ ادعا مي‌كند هر چه كتاب٬ جزوه٬ پايان‌نامه و ... در مورد ازدواج وجود دارد٬ خوانده است طوري كه هر كتاب ديگري در اين زمينه برايش تكراري شده است. در سالن سمينارهاي مؤسسه كه به جز من و داوري٬ دو زوج نسبتا جوان در حال صحبت كردن هستند٬ مصاحبه را شروع مي‌كنم. اول از هر چيز مشتاقم در مورد مطالبي كه در سايت خوانده‌ام بپرسم كه داوري مي‌گويد: « سايت ما خيلي سريع و بدون دقت كافي ساخته شد. اين سايت معرف همه فعاليت‌هاي ما نيست. ما اكنون روش‌هاي جديدي براي همسريابي داريم. » روش جديدي كه داوري از آن صحبت مي‌كند اين است كه اگر متقاضي ازدواج بخواهد با يك نفر آشنا شود بايد مبلغ 10 هزار تومان به مؤسسه بپردازد. به اين درخواست در مؤسسه One Rose مي‌گويند. براي آشنايي با 3 و 7 نفر يعني Three Rose & Seven Rose اين مبلغ به 25 و 50 هزار تومان افزايش مي‌يابد. ظاهرا افراد در همين سالن سمينار مؤسسه با هم آشنا مي‌شوند. البته اين آشنايي به اين سادگي‌ها نيست. ابتدا افراد متقاضي فرم‌هاي مخصوصي را پر مي‌كنند كه در آن علاوه بر اينكه مشخصات دقيق خود شامل سن٬ قد٬ وزن٬ شغل٬ مدرك تحصيلي و ... را مي‌نويسند٬ به سؤالاتي نظير ميزان اعتقادات مذهبي٬ وضعيت مالي و ميزان استفاده از سيگار و ... با گزينه‌هاي هيچ٬ كم٬ متوسط٬ زياد و بسيار زياد پاسخ مي‌دهند. همچنين 10 خصوصيت همسر دلخواه خود را همراه با حداقل و حداكثر سن مورد نظر و مدرك تحصيلي مي‌نويسند. اين فرم‌ها را داوري و همسرش كه ليسانس روانشناسي باليني دارد٬ بررسي مي‌كنند و بعد از مشاوره با خود متقاضيان افرادي را كه براي ازدواج مناسب تشخيص مي‌دهند٬ به يكديگر معرفي مي‌كنند. اين زوج‌ها 3 جلسه با هم گفت‌وگو مي‌كنند و اگر فهميدند كه مي‌توانند زوج‌هاي خوبي باشند موضوع به خانواده‌ها كشيده مي‌شود و بعد...
مؤسسه شاخه‌هاي گل رز در ابتدا قراردادي با متقاضيان مي‌بندد و طي آن اعلام مي‌كند درباره مسايل بعد از ازدواج تضميني وجود نخواهد داشت. اين مؤسسه در فعاليت‌هاي يك سال و نيمه‌اش 40 مورد ازدواج داشته است. به گفته داوري دو سوم مراجعه‌كنندگان مؤسسه شاخه‌هاي گل رز دختراني با متوسط سني 30 تا 35 سال هستند.
درباره فعاليت‌هاي مؤسسات همسريابي نظرهاي مختلفي داده مي‌شود. حقيقت اين است كه اين مؤسسات در سراسر دنيا وجود دارند و مشتريان خاص خود را دارند. شايد اين شكل ازدواج براي همه مطلوب نباشد اما هستند كساني كه مي‌توانند از اين راه ازدواج موفقي داشته باشند.
پروين زاهدي٬ جامعه‌شناس٬ مي‌گويد:« معمولا افرادي كه براي ازدواج به اين مؤسسات مراجعه مي‌كنند دو دسته هستند. دسته اول افرادي با روحيه خجالتي٬ منزوي٬ بدون اعتماد به نفس لازم و كساني كه بنا به شرايط محيط خانوادگي و ساير علل نتوانسته‌اند ارتباط درستي با جنس مخالف داشته باشند و از سن ازدواجشان گذشته است. دسته ديگر كساني هستند كه ازدواج‌ ناموفق داشته‌اند و ترجيح مي‌دهند در ازدواج دوم از چنين روش‌هايي استفاده كنند.»
در كنار مؤسسات انتفاعي٬ خيريه‌هايي هم هستند كه براي "امر خير" پيش‌قدم مي‌شوند. بنياد ازدواج يكي از اين خيريه‌هاست.اين بنياد از سال 1358 تأسيس شده و تا كنون 20 هزار مورد ازدواج را موجب شده است. متقاضيان براي ثبت نام 2 هزار تومان پرداخت مي‌كنند و بعد فرمي را مشابه با فرم مؤسسه شاخه‌هاي گل رز پر مي‌كنند. به گفته مندس هزاوه‌اي٬ مدير بنياد ازدواج كه مردي 68 ساله است٬ اين مبلغ براي جلوگيري از سوءاستفاده افرادي در نظر گرفته شده است كه صرفا براي تفريح و خنده ثبت نام مي‌كنند.در بنياد مشاوره وجود ندارد. هزاوه‌اي مي‌گويد هدف اين بنياد فقط معرفي افراد است و اين خانواده‌ها هستند كه بايد تحقيقات لازم را انجام دهند.

مرمر نصيري