توضيح و پوزش:

نويسنده گزارش هفته قبل ( تن تن در کاپوچينو ) برای گردآوری و تنظيم مطلبش از منابعی استفاده کرده بود که به دليل بی دقتی ذکر نشده بودند. از خوانندگان عزيز و مسئولان اين سايتها پوزش می طلبيم. منابع استفاده شده عبارتند از :
1. سايت فرانسوی تن تن که در حال حاضر فعال نيست.
2. وبلاگ مخصوص تن تن
3. سال انتشار کتابها و بعضی از عکسهای استفاده شده در گزارش از اينجا گردآوری شده.
4. اين سايت.
5. نتيجه جستجو در سايت گوگل.
6. عکس بالای صفحه گزارش با کمی تغيير با فوتوشاپ از اينجا برداشته شده.
7. عکس روو جلد شماره 63 کاپوچينو از اينجا برداشته شده با تغيير در فوتوشاپ.
8. اين هم يکی ديگر از عکسهای استفاده شده در گزارش.
و ...

ديويد بکهام و آگهی هايی که پايين کشيده شدند

علی لطفی
alilotfi@cappuccinomag.com

همه چیز با خبر یکی از روزنامه های ورزشی شروع شد. صبح یک ماه پیش وقتی عشاق فوتبالدوست روانه روزنامه فروشی ها شدند تا ببینند رضا صائمی امروز چه طرحی را در صفحه اول روزنامه جهان فوتبال اجرا کرده، با عکس بزرگ دیوید بکام مواجه شدند. خیلی ها همان اول تصور کردند این هم یکی دیگر از ترقه های معمول سردبیر این روزنامه است. اما وقتی با صفحه اسکن شده روزنامه سان مواجه شدند نظرشان تغییر کرد. تیتر بزرگ becks stars in iran ad....نشان می داد موضوع کاملا جدی است.

سابق بر این استفاده از ستاره ها برای تبلیغات یک عمل غیر اخلاقی به شمار می رفت و طبق یک قانون نانوشته شرکت در تبلیغات برای آنها ممنوع بود. اما کم کم با سیر تحولات چند سال اخیر تغییراتی در این نوع نگرش به وجود آمد و چهره های معروفی توانستند به فضای تبلیغاتی شهر راه یابند. دو تن از ستارگان سینما در یک برهه زمانی با حضور در بیلبوردهای تبلیغاتی یک شرکت تولیدکننده کولرگازی و یک شرکت تولیدی پوشاک این تابو را شکستند. در همه این روزها نیز شایعه حضور هدیه تهرانی در تبلیغات محصولات یک شرکت الکترونیکی نقل مجالس بود. در میان اهالی ورزش هم بعد از جام جهانی کریم باقری اولین نفر بود که محصولات یک شرکت آرایشی را معرفی کرد و استیلی و زرینچه نیز نفرات بعدی بودند. اما در میان همه آنها این عابدزاده بود که گوی سبقت را از همه ربود.
اما خط قرمز استفاده از چهره های خارجی هنوز هم پابرجا بود. حتی در تیزرهای تلویزیونی هم جای چهره های خارجی با ایرانی عوض می شد. اما سرانجام به نظر می رسد این محدودیت ها هم رو به فراموشی سپرده شده است. عکس دیوید بکام در کنار تبلیغ یک روغن موتور اتفاق تازه ای بود که همه را متعجب کرد. او به عنوان یک کالای تبلیغاتی خارق العاده طبیعی بود که بتواند بازار را قبضه کند. و این موضوع نه برای ما بلکه برای خود انگلیسی ها هم مورد کوچکی نیست.
روزنامه سان در خبر خود می نویسد: ( دیوید بکام به اولین ستاره دنیای غرب بدل شد که چهره اش بر بیلبوردهای شهر تهران نقش بست. او با محبوبیت خود توانست به عنوان یک نمونه بزرگ گوشه ای از فضای تبلیغاتی شهر تهران را اشغال کند. تبلیغاتی که چهره بکام در آن استفاده شده است مربوط به تبلیغ یک نوع روغن موتور می باشد.) درست در همین زمان بحث هایی در مورد رعايت نکردن کپی رایت در گرفت. بسیاری معتقد بودند استفاده از چهره تبلیغاتی مانند بکام آن هم با انبوهی از اسپانسرها در سراسر جهان چندان منطقی نيست. اما در همین میان دومین شوک ایجاد شد. خبر پایین کشیده شدن چهره بکام از این بیلبوردها خودش به مقدار کافی علاوه بر تعجب دارای جذابیت های ژورنالیستی بود. تا جایی که بی.بی.سی این موضوع را به تیتر اول خود تبدیل کرد و خبر این واقعه بیشتر از آنچه فکر می کردیم در سراسر رسانه های خبری دنیا پیچید.
بی.بی.سی در گزارش خود می نویسد ( استفاده از چهره های مشهور هنری و ورزشی جهان در تبليغات طی سالهای پس از انقلاب در ايران بی سابقه است. در تهران، تصوير ديويد بکهام بازيکن تيم ملی فوتبال انگلستان بر روی پنج تابلوی تبليغاتی با چسباندن پوشش سياه رنگ روی آنها پوشانده شده است. به نظر می رسد اين اقدام در راستای جلوگيری از آنچه در ايران اشاعه فرهنگ غرب خوانده می شود صورت گرفته باشد اما هنوز مشخص نيست چه نهادی دستور چنين اقدامی را داده است.)
در حالی که به نظر می رسد تنها مرجع دستور دهنده شورای شهر تهران باشد.
در این میان یکی از روزنامه های ورزشی با اتخاذ موضعی تند و رادیکالی به تفسیر این اتفاقات می پردازد. ( تابو شکنی در این روزها کاملا بی معناست. وقتی نشریات سینمایی حتی در چاپ عکس قدی بانوان سینمای هالیوود دچار مشکل چندانی نیستند و این یک واقعیت است. پوشاندن تابلوی تبلیغاتی منقش به صورت بکام هم از آن کارها بود که فقط از ما بر می آمد. در حالی که پخش تصاویر بکام هر روز از تلویزیون و سایر رسانه ها هیچ مشکلی خاصی ندارد، بیلبورد یک روغن موتور با عکس های کاملا عادی بکام مضر تشخیص داده می شود! این کارها فقط از ما بر می آمد..) هر چند در این میان نکته قابل اشاره همین آرایش کاملا نرمال بکام بود که هیچ نشانی از چهره و موهای عجیب او در آن وجود ندارد.



این خبر در حالی که حتی توسط نشریات معتبری مانند گاردین مورد انعکاس قرار گرفت که یک روزنامه نگار در ایران نظرات کاملا متفاوتی داشت: ( به هر حال توجه داشته باشید که در این میان همه ضرر کردند به جز همان شرکت روغن موتور. آنها احتمالا بدون ارائه مبلغی از چهره بکام استفاده کردند و این موضوع انعکاس داشت و حالا در فاز دوم با این اتفاق باز هم آنها مطرح شدند.) روزنامه ساندی تایمز در گزارش خود می نویسد: ( چهره بکام سوپر استار فوتبال از بیلبوردهای تبلیغاتی تهران به پایین کشیده شد. به نظر می رسد این واکنشی آشکار به آثار مخرب فرهنگ غربی است. عکس شانه ها و صورت بکام در همه این بیلبوردها سیاه شده است) و البته این در حالی است که پاهای معروف بکام در تیزرهای تلویزیونی ایران فضا را برای شلیک توپ می شکافد.
رویتر از یک منبع نزدیک به یک شرکت تبلیغاتی گزارش می دهد:( دو روز پیش اتفاق افتاد. نیمه شب بود که یک عده آمدند و کل بیلبورد را با پارچه سیاه پوشاندند.) و در ادامه می افزاید( او اولین چهره پاپ غربی است که بعد از انقلاب ۱۹۷۹به تابلوهای تبلیغاتی راه یافت. مجوز این کار از سوی دولت اصلاح طلب صادر شده است. اما شورای شهر تهران پس از سه هفته نسبت به چهره او که در ترافیک های تهران از هر سو خودنمایی می کرد اعتراض کرد. همچنین مدیر این شرکت می گوید: در نظر داریم عکس بیلبوردها را عوض کنیم طوری که بکام فقط از پشت سر مشخص باشد.)

در شرایطی که پوشش رسانه ای این اتفاق کم نظیر بود و رسانه های اروپایی با هیجان از حضور او می گفتند کسی به این نکته توجه نکرد که محدودیت هایی از این دست تنها به مخدوش شدن چهره بیرونی ایران کمک می کند. خدشه ای که به سادگی سیاه کردن صورت بکام نیست.