آرش خاکپور
zhimarash@music4iran.com
با کمک دوستان فُرم پرشين تولز

وقتی قرار شد درباره یکی از بهترین تجربیات اینترنتی خودم یعنی فرم (تالار گفتمان) مطلبی بنویسم و اطلاعات کافی نداشتم، مثل همیشه سوالم رو در یکی از همین فرمها مطرح کردم و دقیقا چند ساعت بعد از پست کردن این تاپیک از 11 نفر جواب گرفتم همين باعث شد اعتقادم به کارآيی فرم دو چندان بشه.

در روم باستان به جايی که مردم برای بحث و تبادل نظر جمع می شدن و معمولا شکل ميدان داشت، فرم می گفتند. ( فرهنگ آريانپور )
و حالا توو هزاره سوم ما به يه محل امن توو اينترنت ( بدون رو به رو شدن با هم ) برای تبادل نظر می گيم فرم.

میدونین ؟! همش از یه سوال ساده شروع شد : " كسي كتاب خوبي براي آموزش Photoshop 7 ميشناسه ؟" این سوال رو وقتی پرسیدم, که از پیدا کردن یک کتاب خوب آموزش فتوشاپ, کاملا مایوس شده بودم. و وقتی در کمتر از چند ساعت کتابهای زیادی بهم معرفی شد و کلی راهنمایی های مفید دیگه, تازه فهمیدم چه جای جالبی پیدا کردم. جایی که میتونم از تجربیات ناب دیگران, که خیلی هاش در هیچ کتابی پیدا نمی شه, استفاده کنم. و اگر سوال ساده ای رو بپرسم کسی مسخرم نمی کنه و با آرامش کامل به تک تک سوالهام جواب داده میشه و . . .

توو يه کتاب ( آموزش گام به گام اينترنت ) درباره فرم نوشته :
اگر بتوان وب را به کتابخانه تشبیه کرد, اطلاعات بدست آمده از فرمها را هم باید به اطلاعاتی که در آرایشگاه ها یا سالنهای زیبایی رد و بدل میشود تشبیه نمود: آن اطلاعانی که از منابع رسمی بدست می آورید عموما صحیح تر و کاملتر از اطلاعاتی هستند که از منابع غیر رسمی منتشر میشوند. اما از طرف دیگر, اطلاعات بدست آمده از منابع غیر رسمی معمولا شخصی, سریع و بامزه!! هستند .

خلاصه ازین به بعد بود که به فرم معتاد شدم, و روزی 3,4 ساعت از وقتم رو در یکی از این فرمها, به پرسیدن سوال, و جواب دادن به سایر اعضاء, (که خیلی هاشون در حال حاضر از بهترین دوستان من هستن) میگذرونم.

ارتباط اعضای این فرم با همدیگه خیلی جالبه, تعدادی آدم , با اسامی مستعار (عابر پیاده, شار, رامشتاین پرشیا, نایت رایدر, پرشین لاندانر و . . . ) از نقاط مختلف دنیا (تهران و شیراز و . . . تا لندن و کانادا) با تخصصهای مختلف (سخت افزار, موزیک, بازی, ام تی , دوربین دیجیتال و . . . ) با عقاید سیاسی و مذهبی کاملا متفاوت, و اینم بگم که تمام اعضای فعال این فرم مذکر هستن (از پسر 13 ساله, تا یه آقای بالای 40 سال), ولی تا به حال نشده به عقاید یکدیگر بی احترامی کنن یا کسی بخواد نظرش رو بر دیگری تحمیل کنه . به همین دلیل همه در فرم احساس امنیت میکنیم. و همه با هم راحتیم. و اگر غیبت کسی طولانی بشه, همه نگران میشن و . . . ارتباطی که من در کمتر جایی دیدم, نه در دنیای سایبر و نه در جامعه خودمون.

وقتی از بچه ها پرسيدم که برای چی وقتشون رو توو فُرم می گذرونن، هر کدوم جوابهای جالبی دادن.

شار گفت : ارتباط، ارتباط و ارتباط ! يك تعدادي كه در يك مجموعه مثل كاركنان يك سازمان، ولي كاملا اختياري در ساعاتي از روز به حرفهاي همديگه توجه ميكنند و از اشكالاتي كه در كارشون پيش مياد رفع اشكال مي كنن . برخي از اين آدمها از اول دوستن بعضي ها بعد از يه دوره آشنايي دوست ميشن. مثلا من واقعا نميدونم اسم واقعي عابر دانشمند و معظم چيه و هيچ حس كمبودي هم احساس نميكنم كه بدونم و با همين عنوان عابر يا لندني يا ساير اسامي حال مي كنم!!! اين شناسايي مجازي خود باعث رفتارهاي ناهنجاري در اتاقهاي چت مي شود ولي در اين فرم ها كه من فرومستان مي نامش، همه مثل يه هم مدرسه اي ميمانيم ، مدرسه اي كه شاگرداش بزرگن و مدير و ناظمش (صاحاباش منظورمه) هم مثل شاگردا هستن و اداي ناظم بودن ندارن . . . محيط اين گونه شيرين ميشه و اگر بعضي موقع هم كسي هفت تير پلاستيكي آب پاش مي گيره دستش و آب به شاگرد بزرگا مي پاشه ، اولش حس بدي داره ولي بعدا همه مي خندن!

يا عابر پياده معتقده :
يکي اينکه بعضي وقتا براي آدم يه سري سوال پيش مياد که هميشه ممکنه ذهن ديگران براش يک جواب آماده داشته باشه، در صورتي که خود آدم با سرچ کردن زياد هم به جايي نرسه، در مقابل بعيد نيست ما هم جواب بعضي چيزا رو داشته باشيم که ديگران نداشته باشن، يه خورده از تجربه مون رو مي ديم و يه کمي از تجربه و دونسته هاي ديگران رو به جاش ميگيريم.. فقط هم اين نيست، بعضي وقتا از دل يک سوال و جواب ساده يک جور نيمچه مقاله درمياد .
فورم تدريجا باعث آشنايي آدم هايي ميشه که سلايق مشابه دارن و يا دنبال چيزهاي مشابه و يا مکمل هستن . . .
سر زدن به يک فورم و خوندن کلي حرف و جواب دادن به بعضياشون اعصاب آدم رو راحت ميکنه و يه جور استراحت توام با فعاليت به ذهن ادم ميده (مي تونم به جاي اين جور استراحت برم يه چرت بزنم ولي بعدش ديگه منگم، اين جوري پشتم باد نمي خوره و بعدش دوباره مي رم سر کارم..)

و علی يه کم جدی تر و سيستماتيک جواب داده :
1-اطلاعات ثبت ميشن. و دوباره قابل دسترسين
2- بحث ها هدف داره
3-دسته بندي شدست.
4-ميشه بحث هاي اضافه رو حذف و كلاَ بحث ها رو مديريت كرد.

از نظر من دلیل اصلی موفقیت هر فرم, به نحوه مدیریت و ارتباط مسئولان سایت با سایر اعضا بر می گیده. مدیران سایتی که من در اون عضوم خودشون رو مانند سایر اعضا میدونن, در اکثر بحث ها شرکت میکنن و اگر ببینن بحثی شروع شده که ممکنه به ضرر سایت تموم بشه, از اعضا خواهش میکنن بحث رو ادامه ندن, و هیچ وقت خودسر اقدام به حذف تاپیک نمیکنن.
البته ازین نمونه ها کم نیست, مثل فرم سایت مجید آن لاین و . . .

در صورتی که در خیلی از فرمهای فارسی, مدیران اقدام به حذف تاپیک و پستهای اعضا میکنن و این باعث بر هم زدن جو فرم و بی اعتمادی به مدیران سایت و کشیده شدن بحث ها به حاشیه و در بعضی مواقع فحاشی و . . . میشه. یکی از فرمهای فارسی از این هم فراتر رفته, و اقدام به قفل کردن کل قسمت سیاسی کرده. من برام جای سواله که, مدیران این سایت انتظار چه نوشته هایی رو در قسمت سیاسی داشتن ؟!!
همین سیاستهای غلط, باعث دور شدن اعضا از فرمها میشه . فرمهایی که بدلیل ماندگاری سوالها و جوابها, به عنوان یکی از کاملترین منابع اطلاعاتی زبان فارسی در وب می تونه مطرح بشه .

به گوگل نگاه کنید , گوگل( http://groups.google.com/) با 800.000.000 سوال و جواب, یکی از بهترین منابع اطلاعاتی در وب به حساب میاد. بدون اغراق سوالی نیست که در گوگل جستجو کنیم و به جوابش نرسیم.

مثلا:
دنبال دستور طبخ کیکی هستم که توش شکلات نداشته باشه ولی با شیر باشه. در فیلد جستجو گوگل کلمات cake milk –chocolate رو تایپ میکنم, 27100 دستور طبخ پیدا میشه .

و این هم دستور کیک کاپوچینویی برای خوانندگان کاپوچینو !

اینم باید بگم که استفاده از فرم, آداب و نکات (netiquette) خاصی داره که باید توسط اعضا رعایت بشه, از قبیل:

1- قبل از طرح کردن هر سوالی ابتدا باید سوالهای قدیمی رو ببینیم و اگر جوابی پیدا نکردیم, تاپیک جدید باز کنیم.
2- پست خارج از موضوع تاپیک ندهیم و مسیر اصلی بحث رو منحرف نکنیم.
3- از گذاشتن عکسهای سنگین در صفحه پرهیز کنیم.
4- در فرومهای ایرانی, فارسی تایپ کنیم.
5- حرفهای خصوصی (مثل چت) نزنیم.
6- به عقاید یکدیگر احترام بذاریم.
و . . . .

فکر می کنم خيلی از ما با بوف عزيز همعقيده باشيم:
در کل عده کمي از ملت غيور ايران استفاده مفيد و درستي از اينترنت مي کنن. اينترنت براي درصد عمده اي از کاربران ايراني در «چت» خلاصه ميشه: دوست يابي.
بنابر اين انقدر توي چت و چت بازي غرق شدن که از امکانات ديگه به کلي بي خبرن. من مطمئنم اگه فرم بيشتر شناسونده بشه حتما مشتريش زياد ميشه.