آنهايی که هنوز آب و آفتاب را تجربه می کنند

گفتند مدرسه بم باز شده است اما از چگونگی و کيفيتش نگفتند. گفتند کودکان بازمانده از زلزله بم ساماندهی شده اند اما نگفتند چگونه. گفتند 1800 کودک در بم هم پدر و هم مادر خود را از دست داده اند اما نگفتند که آيا کسی هست که آنها را نوازشی کند، کلامی مهرآميز به آنها بگويد يا گوشه ای از رويای آنها را بفهمد؟ گفتند 5 هزار کودک ديگر يکی از والدينشان را از دست داده اند اما نگفتند که زلزله بم برای آنها فاجعه نيست، کابوس است!

نمی خواهم از جان دادن بيش از 35 هزار نفر زير آوار بگويم يا از اينکه بيشتر از 70 درصد شهربم ويران شده است. نمی خواهم مرگ 12 هزار کودک را تصويرسازی کنم. از ويرانی بزرگترين مجموعه خشتی دنيا هم سخن نمی گويم. از بازماندگان می گويم. از کودکان بازمانده از زلزله.

" بعد از زلزله تمام روز را در گورستان گذرانديم. از ما می خواستند کشته شده ها را شناسايی کنيم."

" وقتی از خواب بيدار شدم، همه فرياد می زدند، جيغ می زدند. سگها پارس می کردند."

" صدای عجيبی از زمين می آمد. به آسمان نگاه کردم. آنقدر در آسمان ستاره بود که ترسيدم. ستاره ها شکل خرس وحشی را پيدا کرده بودند."

از بچه های بازمانده از زلزله ترکيه که پرسيدند، اينها را گفتند. از ترس گفتند و از ديدن کشته های بسيار. در بم هم کسی به پای حرفهای بچه های زلزله زده می نشيند؟

دکتر حسن عشايری، روانشناس، از نقش صحبت کردن و انجام فعاليتهای هنری ( مثل نقاشی) در روح و روان کودکان زلزله زده می گويد: بستر فرهنگی زخمهای روانی را تسکين می دهد. کودکان بم بيش از خانه و مدرسه نياز دارند که حرفهايشان شنيده شود و در اين بين کسانی که می توانند موثرتر باشند خود ساکنين بم هستند. کسانی که بافت فرهنگی يکسانی با بچه ها دارند.
و به اين موضوع اشاره می کند که بافت فرهنگی يکسان، حس داشتن خانواده را القا می کند. چيزی که کودکان به آن نياز فراوان دارند.

انجمن حمايت از حقوق کودکان فردای روز زلزله تيمی را به منطقه اعزام کرد. خانم مشايخ، مدير اين انجمن از اعلام آمادگي اين انجمن براي شناسايي كودكان بي‌سرپرست بم و اعطاي آنها به والدين شايسته خبر داد.
مدير انجمن حمايت از حقوق كودكان به انتشار فرم‌هاي آماري مربوط به كودكان بي‌سرپرست اشاره می کند و می گويد: انجمن در نامه‌اي به مسوول بهزيستي تهران گفته مساله نگهداري و سرپرستي بچه‌هاي بي‌سرپرست يك معضل اجتماعي قابل ملاحظه است و براي اينكه به تعداد كودكان خياباني افزوده نشود و گروه‌هاي مافيايي براي سوءاستفاده از اين بچه‌ها تشكيل نشود، آمادگي انجمن را در شناسايي كودكان بي‌سرپرست و اعطاي آنها به والدين شايسته با رعايت موازين لازم اعلام کرده است.
مشايخ می گويد: در يك برنامه بلندمدت در نظر داريم در شهر زلزله‌زده بم مهدكودك، دبستان و دبيرستان احداث كنيم.

" ساختن خانه و مدرسه کافی نيست. گرسنگی روانی زلزله زدگان را بايد دريافت."
دکتر حسن عشايری می گويد: امدادگران بايد به مردم بازمانده بگويند احساسات و عواطف خودشان را از هر طريقی که می توانند، ابراز کنند. بنويسند، قرآن بخوانند، عصبانی شوند، گريه کنند، دعا کنند، داد بزنند. غم سنگينشان را بايد بيرون بريزند.

دکتر علم الهدايی، معاون اجتماعي سازمان بهزيستي از اعزام 13 تيم مددكار اجتماعي به كرمان و بم براي كمك به مددجويان بويژه كودكان بازمانده فاجعه بم خبر داده و گفته است: 80 مددكار اجتماعي در خود منطقه بم مشغول به كار شده‌اند.
به گفته معاون اجتماعي سازمان بهزيستي كشور تا كنون يكهزار كودك در فاجعه زلزله بم، از طريق مددكاران شناسايي و تحويل خانواده‌ها شده‌اند. همچنين 50 تن ديگر از كودكان بي‌سرپرست شده در اين فاجعه نيز در مركز بهزيستي استان كرمان نگهداری می شوند.

آمار يونيسف اما متفاوت است. يونيسف 6 هزار و 800 کودک را بی سرپرست اعلام کرده است.

دکتر غلامرضا حسين نژاد، تکنولوژيست آموزشی در شاخه ارتباطات، اعتقاد دارد مدرسه ای که در بم بازگشايی شده، مدرسه نيست: معلم خود جراحت ديده است، بچه ها همکلاسی های خود را از دست داده اند. از کدام کلاس حرف می زنيد؟

او تاکيد دارد هيچ کودک بمی نبايد از سرزمينش جدا شود: چون بزرگترين عامل ايجاد آرامش، مشترکات فرهنگی است. کودکان بم را از جغرافيای بم جدا نکنيد.

دکتر حسين نژاد می گويد: به کودکان بم امسال بايد دو کارنامه بدهند. يکی شامل نمرات درسی و ديگری شامل ميزان و عمق ضايعه تجربه شده آن کودک.
او بر آموزش معلمان بم تاکيد می کند: بايد برای تعامل با چنين کودکانی آموزش ببينند. می توانند از طريق نقاشی های بچه ها به اسرارشان پی ببرند و با آنها درباره زلزله گفت و گو کنند.

او با اعزام معلمان از نقاط ديگر کشور به بم مخالف است: کمک کنيم که بم را بميان بسازند چراکه انفعال در چنين موقعيتی مرگ است.

نگرانی ها

از سرنوشت ۲ کودک زلزله زده بم هیچ اطلاعی در دست نیست . به گزارش سايت کودکان ايران بر اساس پیگیری های موسسه پژوهشی کودکان دنیا در بم و کرمان ۲ کودک ۵ و ۹ ساله که از آوار و مرگ نجات یافته بودند ناپدید شده اند. گزارش این موسسه غیر دولتی که تلاش گسترده ای را برای سرشماری و تامین امنیت کودکان آسیب دیده بم آغاز کرده حاکی از آن است که سحر خالقی پناه، ۹ ساله پس از انجام مراقبتهای پزشکی دوشنبه ۱۵ دی ۱۳۸۲ از بیمارستان شفای کرمان در حالی مرخص شده است که هیچ اطلاعی از وی در دست نبوده و تحویل گیرنده وی نیز مشخص نیست. از سوی دیگر نتایج تحقیقات این موسسه خبر از نامعلوم بودن سرنوشت دختر بچه ای ۵ ساله به نام عقیق عربی دارد که نام پدرش علی و نام مادرش عفت بالنگی است.

دکتر حسين نژاد می گويد: نگرانی کودکان اين است که به کجا فرستاده می شوند، به کدام پرورشگاه؟ اما تمام عواملی که امنيت ذهنی ايجاد می کند، از آنها گرفته شده است. بايد به آنها اطمينان خاطر داد.

هميشه می شود از بحرانها فرصت ساخت. فرصت بازيابی کودکان بم را از دست ندهيم.

Report | Parastoo Dokuhaki - No more talks of more than 35000 dying under debris, of 70% of Bam having been ruined. Don't want to visualize how 12000 children died. Nothing left to say about the greatest ancient brick construct in the world gone in seconds. But there is much left to be said about remainders, children surviving the quake.