تئاتر ایران در اینترنت
تئاتر يا نمايش؛ بازياي از بازي زندگي به روي صحنه در مقابل بازيگراني كه اينبار تماشاچي هستند همه هنري است كه انديشهگي آن و درنگ بر معاني و مفاهيم بسيار و گونهگون، آن را ديگرگونه كرده است. حال اين هنر در شرايط امروزي و خاص كشور تا چه حد معرفي شده و با چه ابزاري؟
قصد طرح مشكلات مختلف سختافزاري و نرمافزاري كه تئاتر با آن روبرو است را نداريم كه مجالش وقتي ديگر است، هنري كه در صدا و سيما يا آموزش و پرورش ايران جايگاهي بسيار بسيار كمتر از يك پيام بازرگاني تجاري يا زمان تلف شده درسي را دارد و هرازگاهي در صورت گوشه چشمي و يا نظر لطفي برحسب اتفاق، شايد فرصت رخنمايي مناسب را بيابد.
چه بسيار مطبوعه كه به عنوان رسانهاي ديگر در برخي موارد قصد بررسي، شناخت عميقتر و حتي معرفي آن را داشتهاند و به جرم اطلاعرساني شفاف به مخاطب بايد سكوتي اجباري و تحميل شده را ميپذيرفتند. اينجا بوده و هست كه سياست، مرجع و مجال ديگري براي حضور تئاتر را سرپوش ميگذاشت.
اينگونه بوده و هست كه تئاتر بسيار مهجور مانده است. هنوز هستند بسياري كه دور و تسلسلي باطل را براي آن باعث ميشوند و اين چرخه مدتهاست برفضاي حاكم بر هنر نمايش كشور سايهاي را گسترده و بسياري از علاقمندان را از اهداف خود دور نگه داشته است. بارها گفتهايم و گفتهاند كه از علل عمده اين مهجوري و نقصان در حضور چشمگير و به حق تئاتر در فضاي كشور، متمركز كردن همه عوامل و امكانات در محدودهاي كوچك با مخاطبان بسيار است. گويي كه تئاتر بايد درتهران و شايد تئاتر شهر خلاصه شود. همه اينها را بسيار ميدانيم و مي دانند.
بنابراين با توجه به شرايط كنوني، شايد بتوان با استفاده و ياري جستن از اينترنت، اين عنصر برگرفته از عصر شبكه، به معرفي اين هنر ديرپا و همراهي مخاطبان گسترده و به دور از پايتخت اقدام كرد.
در نگاهي نه چندان گذرا و در گشتي اينترنتي به قصد تئاتر ايران، معدود سايتهايي را خواهيم يافت كه به مقوله تئاتر به ويژه در نگاهي تخصصي بپردازند. بسياري از سايتهاي خبري و حتي هنري نيز در صورت پرداختن به هنرهاي مختلف، تئاتر را در سايه سينما قرار داده و اخبار عمده آنها شامل اكران ها و وقايع سينمايي است. سايتهاي تخصصي هم با وجود تلاشهاي بسيار گردانندگان جهت ارائه اطلاعاتي جامع به مخاطب، از بهروز شدنهاي ديرهنگام مطالب و نوشتار رنج ميبرند.
با اين وصف، حضور علاقمندان و فعالان تئاتري در سايتهاي شخصي و يا در فضاهاي اينترنتي مانند پرشين بلاگ (Persian Blog) ، بلاگ اسپات (Blog Spot) يا بلاگ اسكاي (Blog Sky) توانسته خوانندگان بسياري را با خود همراه كرده و آنها را از فعاليتها و وقايع تئاتري آگاه نمايند.
براي آشنايي و آگاهي بيشتر از حضور تئاتر در اينترنت ميتوان به موارد ذيل اشاره كرد: (جهت ورود به سايتهاي معرفي شده روي نام سايت كليك نماييد.)
سايتهاي مراكز دولتي تئاتر
تئاتر شهر كه به تازگي راه اندازي شده و شامل بخشهاي ذيل مي شود :
تاريخچه كه به آغاز فعاليت هاي اين مجموعه، معرفي سالن هاي نمايش و تمرين، اسناد و مدارك هنرهاي نمايشي، كتابخانه و شرايط عضويت در آن مي پردازد. تازههاي خبر (ارائه اطلاعاتي در خصوص فعاليتهاي گروه هاي مختلف به همراه اخبار تئاتري مندرج در مطبوعات)، نمايش روز (معرفي نمايشهاي روي صحنه و در حال اجرا در سالنهاي مختلف تئاتر شهر با ذكر ساعت و سالن نمايش)، نشريه الكترونيكي تئاتر ايران به مدير مسئولي مجيد شريف خدايي و سردبيري نغمه ثميني كه شامل نقد و يادداشت، گزارش و اجراهاي تئاتري در يك ماه است، تصاوير كه پوسترهاي دورهاي مختلف جشنواره هاي تئاتر را دربرمی گیرد، هنرمندان (شامل بيوگرافي، آثار و فعاليت هاي تئاتري هنرمندان در اين عرصه) ، بخش آگهي كه شرايط خاصي را لحاظ نموده است و درباره ما كه به معرفي مديريت تئاتر شهر و فعاليت هاي وی، اسامي مديران قبلي و مدت فعاليت ايشان، به همراه مسئولين بخش ها و واحدهاي مختلف تئاتر شهر مي پردازد.
مركز هنرهاي نمايشي
يكي از سايتهاي قديمي در زمينه تئاتر كه در بررسي آغازين تلاش مسئولين جهت ارائه اطلاعات كامل و جامع قابل تقدير است. اين سايت بخش هاي ذیل را دربرمی گیرد:
معرفي مركز كه شامل وظايف، بخش هاي تابعه مركز هنرهاي نمايشي، جشنواره ها، حمايت از جشنواره هاي تئاتر در ديگر نهادها است.اخبار تئاتري (به ندرت داراي تازگي و به روز بودن است)، جشنواره ها كه اخبار، رويدادها و نتايج جشنواره هاي مختلفي همچون فجر، سنتي، عروسكي، كودك و نوجوان را شامل مي شود. انتشارات كه علاوه بر معرفي انتشارات وابسته، كتابها، تازه هاي نشر و مجلات تئاتري را نيز در بر مي گيرد. همچنين بخشي به نام نوارها (آرشيو تصويري) در اين قسمت در نظر گرفته شده كه غير فعال است. در قسمت هنرمندان نيز مي توان فعاليت هاي تئاتري افراد اين عرصه را ديد كه البته اين بخش نيز تعدادي از هنرمندان را شامل شده است. در قسمت نمايش هاي روي صحنه نيز اجراهاي تئاتري سالن هاي تحت پوشش مركز را معرفی می کند و در نمايش ها نيز كليت و مجموعه اي از اجراهاي مختلف در دوره هاي زماني فعاليت مركز وجود دارد.كنفرانس ها وهمايش ها كه نشست هاي مختلف تئاتري را دربرگرفته و اهداف و يافته هاي هر نشست را بازگو مي كند. يكي از بخشهايیکه می توانست درخور توجه باشدفرهنگ لغات است كه جامعیت لازم را ندارد.
سايت هاي اختصاصي تئاتر
محمد يعقوبي يكي از كارگردانان صاحب سبك و نوپرداز تئاتري است كه آثار قابل توجهي همچون زمستان 66، رقص كاغذپاره ها، و يك دقيقه سكوت را داشته است. اين روزها نمايش قرمز و ديگران وي در سالن قشقايي تئاتر شهر به اجرا رفته است. محمد يعقوبي امسال در بيست و دومين جشنواره تئاتر فجر نيز گلهاي شمعداني را به روي صحنه برد. وي توانسته در سايت اختصاصي خود بخش هاي متعدد و مفيدي را ارائه نمايد كه برخي از قسمتهاي در نظر گرفته شده مراحل تهيه و طراحي خود را مي گذراند. لازم به ذكر است كه او سايت جديدي به نام خانه تئاتر ايران را راه اندازي كرده كه در مراحل مقدماتي بوده و فعلا بخش اساسنامه اين سايت فعال است. دوستداران تئاتر و فعاليت هاي اين كارگردان مي توانند بخش هاي مختلفي همچون معرفی، Plays (اجراهاي صحنه اي و راديويي)، نقد و نظر (مقالات و نقدهاي مطبوعات مرتبط با اجراهاي تئاتري)، ديگر نوشته ها (مقالاتي در مورد تئاتر و هنر)، داستان هاي كوتاه، ترجمه ها که به زودی در این سایت قرار خواهد گرفت ( ترجمه آثاري همچون باغ وحش شيشه اي/ تنسي ويليامز، اولیانا/ ديويد ممت، ميخك هاي سرخ/ گلن هيوز ، دوشیزه و مرگ/ آریل دورفمان و ... به همراه عباس زندباف)، مصاحبه هاو نمايشنامه كارگردان هاي ديگر (داستانهائی از بارش مهر و مرگ/ عباس نعلبندیان، در فراق فرهاد/ ناصح كامكاري، سگي در خرمن جا/ نصرت ا... نويدي، وقتي عروسك ها كوك نمي شن/ شهرام كرمي) را در اين سايت دنبال كنند.
همچنين مراجعه کنندگان به اين سايت مي توانند در قسمت آلبوم/Photo عكس هاي اجراهاي انجام شده و در بخش عكس هاي پشت صحنه نيز تصاوير تمرين هاي گروه اجرايي را مشاهده كنند.
Linkهاي اين سايت نيز درخور توجه است كه مي تواند علاقمندان را به سايتهاي مختلف تئاتري داخلي و خارجي رهنمون شود. سايتهاي ايراني همچون خانه تئاتر ايران، كانون نمايشنامه نويسان ايران و گروه تئاتر مهر ( هر دو این سایت ها در حال حاضر غير قابل دسترس هستند)، رضا قاسمي كارگردان، نمايشنامه نويس و نويسنده مقيم پاريس و ميلاد اكبر نژاد (كارگردان و نمايشنامه نويس جوان شيرازي) اشاره كرد. از دیگر نکات جالب توجه در این سایت قراردادن نمایشنامه ها و مطالب دیگر به زبان انگلیسی و فرانسه است.
نيلوفر بيضايي نمايشنامه نويس، كارگردان و منتقد مقيم خارج از كشور در سايت شخصي خود توانسته علاوه بر معرفي خود و آثارش به مقوله هاي سياسي اجتماعي نيز بپردازد كه البته بيشترين حجم اين سايت به تئاتر اختصاص دارد. مطالب اجتماعي و سياسي منتشر شده اين نويسنده و كارگردان در سايتهاي اينترنتي و مجلات مختلف را مي توان در قسمت مقالات اجتماعي و سياسي شاهد بود. همچنين ليست اجراهاي تئاتري انجام شده به همراه مشخصات، زمان اجرا، خلاصه و پوستر نمايش در قسمت نمايشنامه هاي اجرا شده موجود است. در بخش نقدهاي ديگران مخاطب به مجلاتي كه به نقد آثار و اجراهاي اين نويسنده و كارگردان پرداخته اند رهنمون مي شود.
در اين سايت مي توان تاريخچه پيدايش، فعالیت ها و افراد تشكيل دهنده گروه تئاتري دريچه كه توسط نيلوفر بيضايي تاسيس شده است را ديده و در قسمت متون نمايشي هم نمايشنامه هاي اين نويسنده را خواند. در اين سايت علاوه بر مقالات تئاتري و سينمايي ، مصاحبه ها و عكس اجراهاي انجام شده توسط اين كارگردان، منتخبي از مقالات سياسي اجتماعي ديگر نويسندگان نيز موجود است.
سايت هاي هنري
سينما تئاتر كه داراي بخش هاي مختلفي همچون سينماي ايران، سينماي امريكا، تئاتر ايران، سينماهاي تهران، سالن هاي تئاتر تهران و عكس و نقد را شامل مي شود.
معرفي اجراهاي صحنه اي در سالن هاي مختلف در بخش تئاتر ايران صورت مي گيرد كه مي توان در صورت لحاظ نمودن عكس يا نقد تئاتر مورد نظر توسط مسئولين سايت از آن استفاده كرد. سالن هاي تئاتر تهران نيز به معرفي مشخصات و جايگاه تالارهاي نمايشي براي اطلاع رساني بيشتر به مخاطب مي پردازد. در بخش وبلاگ هاي هنري علاقمندان مي توانند وبلاگ خويش يا ديگر اشخاصي را كه به مقوله هنر در شاخه هاي مختلف مي پردازند معرفي و در اين سايت قيد نمايند.
وبلاگ
همانطور كه در بخش نخستين نوشتار آمده است علاقمندان تئاتري نيز سعي كرده اند با راه اندازي و يا استفاده از فضاهاي رايگان اينترنتي به ارائه نظرات و يا اخبار و اطلاعات تئاتري بپردازند و در اين راه نيز مخاطبان بسياري را از چند و چون فعاليت هاي گروه هاي مختلف آگاه سازند. يكي از وبلاگ هايي كه در ماههاي اخير توانست علاقمندان بسياري را با خود همراه نمايد، وبلاگ زائر است كه توسط اعضاي گروه پرچين در محيط پرشين بلاگ ايجاد شد. اين گروه توانستند از اين طريق علاوه بر معرفي اعضاي خود مخاطب را از چگونگي اجرا و يا مشكلات كار، آگاه نمايند. البته وبلاگ دوستداران تئاتر زائر هم در معرفي اين گروه تلاش خود را نمود. از ديگر وبلاگ هاي تئاتري كه توسط دوستداران و دانش جويان اين عرصه ايجاد شده است مي توان به پرده نمايش، تئاتر همين و تمام، گروه نمايشي تهمتن در دانشگاه فردوسي مشهد و وبلاگ TIATR... اشاره كرد كه اغلب به اين مقوله مي پردازند. ذكر اين نكته ضروري است كه بسياري از علاقمندان و فعالان اين عرصه نيز به انعكاس رويدادها و نظرات تئاتري خود علاوه بر دست نوشته هاي شخصي خويش مي پردازند.
نشريات الكترونيكي
هفته نامه ها، دو هفته نامه ها و ماهنامه هاي اينترنتي متعدي هستند كه بخشي از فعاليت خود را به هنر اختصاص داده ، ستون هاي تئاتري را براي ارائه اخبار، فعاليت ها و نقدهاي نمايشي در نظر گرفته و همزمان با رويدادهاي مختلف به آگاهي مخاطبان خود مي رسانند. در اين خصوص مي توان به هفته نامه اينترنتي كاپوچينو و دو هفته نامه هفت سنگ اشاره كرد. در آينده نزديك نيز شاهد حضور تئاتر در ماهنامه اينترنتي ققنوسان خواهيم بود.
در ادامه شما علاقمندان هنر نمایش می توانید به سایت های خارجی اشاره شده مراجعه کنید:
